آیا اشتغال زنان یک نیاز کاذب است؟!
جدا از برخی مشاغل که حضور زنان در آن‌‌ها ضروری می‌‌باشد؛ گرایش روز افزون خانم‌‏ها به اشتغال این سؤال را به ذهن متبادر می‌‏سازد که دلیل اشتیاق زنان برای حضور در بازار کار چیست و چرا برخی از خانم‏ها حتی بدون نیاز مالی به سراغ مشاغل بیرون از منزل می‏روند؟
 گروه فرهنگی-اجتماعی برهان؛ امروزه اشتغال زنان، یکی از مسائل مطرح در جامعه‌‌ی ماست. زنان به علل گوناگون به کار بیرون از منزل روی می‌‌آورند که این مسئله علاوه بر اینکه مسئولیت مضاعفی را بر دوش آن‏‌ها می‏‌افکند در برخی مواقع مشکلاتی را در خانواده و جامعه به وجود می‌‏آورد. از آن‌جا که زن در خانواده نقشی حساس و محوری دارد؛ اشتغال وی می‏‌تواند تأثیری مستقیم بر نهاد خانواده داشته باشد از این رو این مسئله مورد توجه جامعه‌‏شناسان و تحلیل‏گران قرار گرفته است و از ابعاد گوناگون به بررسی این مسئله می‏‌پردازند.
 
خانم دکتر «افخم‌السادات حسینی» از اساتید حوزه و دانشگاه سال‌‏هاست که در خصوص مباحث خانواده به تحقیق و پژوهش مشغول بوده و در نشست‌‌های زیادی با همین عنوان شرکت کرده است. به سراغ او رفتیم تا از نظرات ایشان در باب اشتغال زنان استفاده کنیم.
 
یکی از مسائل مهمی که امروزه در جامعه‌ی ما مطرح است بحث اشتغال زنان و بایدها و نبایدهای آن است. عده‌ای به طور کلی موافق یا مخالف این مسئله هستند و عده‌ای هم طبق شرایطی این مسئله را برای خانم‌ها جایز می‌دانند. به طور کلی، دلایل اصلی اقبال زنان جامعه‌ی ما به اشتغال چیست و چه عواملی سبب می‌شود که حتی در صورت عدم نیاز مالی، برخی به اشتغال بیرون از منزل گرایش پیدا ‌کنند؟
 
اشتغال را باید از فعالیت اجتماعی جدا کنیم. اگر به فرض بگوییم که برخی بدون نیاز مالی به سراغ مشاغل بیرون از منزل می‌روند، پس نتیجه می‌گیریم که آن‌ها بیشتر به یک فعالیت بیرون از منزل نیاز دارند تا به درآمدی که از اشتغال به دست می‌آورند؛ یعنی به فعالیت اجتماعی، زنده بودن و پویا بودن و به طور کلی به چیزی فراتر از پرداختن صرف به کارهای منزل نیاز دارند. دلیل عمده‌‌اش این است که آن‌ها دوست دارند تا به عنوان نیمی از جامعه در ساخت جامعه شریک باشند:
 
-گاهی از اوقات واقعاً وجودشان ضروری به نظر می‌رسد، مانند مشاغلی که حضور زنان در آن‌ها لازم است و شخص دیگری نمی‌تواند جای آن‌ها را پر کند. در این گونه مشاغل انگیزه‌ی زنان هم قوی‌تر می‌شود.
 
- گاهی اوقات کسب درآمد نقش مهمی در گرایش خانم‌ها به اشتغال دارد، مثلاً در خانواده‌هایی که مرد به تنهایی توان اداره‌ی زندگی را ندارد، زن مشارکت می‌کند و از این مشارکت لذت می‌برد.
 
- گاهی هم متأسفانه بحث استقلال اقتصادی زنان مطرح می‌شود. البته در بعضی موارد عدم رسیدگی و ندادن نفقه به زنان سبب ایجاد این انگیزه در بین زنان می‌گردد. در واقع برخی به این نتیجه می‌رسند که اگر خودشان درآمد داشته باشند، بهتر می‌توانند زندگی کنند.
 
- گاهی دختران مجرد به دلیل توان مالی پایین خانواده در تحقق خواسته‌های خود با انگیزه‌ی درآمدزایی به اشتغال بیرون از منزل روی می‌آوردند.
 
- عده‌ای هم حتی بدون نیاز به درآمد دوست دارند که در جامعه شاغل باشند تا یک شأن اجتماعی کسب ‌کنند. البته این مسئله ممکن است تأثیر مثبتی در تربیت فرزندان داشته باشد.
 
اشتغال را باید از فعالیت اجتماعی جدا کنیم. اگر به فرض بگوییم که برخی بدون نیاز مالی به سراغ مشاغل بیرون از منزل می‌روند، پس نتیجه می‌گیریم که آن‌ها بیشتر به یک فعالیت بیرون از منزل نیاز دارند تا به درآمدی که از اشتغال به دست می‌آورند.
 
به هر حال تحلیل این مسئله مفصل است. در حقیقت علاقه داشتن به فعالیت‌های اجتماعی یا مثمر ثمر بودن در اجتماع را باید از اشتغال به معنی درآمدزایی جدا کنیم. بسیاری از خانم‌ها بعد از اینکه خیالشان از بابت امور منزل راحت می‌شود، دوست دارند فعالیت اجتماعی نیز داشته باشند و این خیلی هم خوب است.
 
در جامعه‌ی امروز، استقلال مالی زنان یکی از دلایل عمده‌ی گرایش زنان به اشتغال بیرون از منزل است. این مسئله چه تأثیری بر روابط بین زن و شوهر می‌گذارد؟
 
استقلال‌طلبی در جامعه و خانواده نوعی مقابله و حق‌خواهی به شمار می‌آید که در این استقلال‌طلبی ممکن است زنان، بسیاری از خصوصیات طبیعی و فطری خویش را نادیده بگیرند و این امر به تغییر رفتار و نوع نگرش زنان منجر ‌شود. به طور حتم استقلال‌طلبی خانم‌ها به روابط صمیمانه‌ی زوجین لطمه وارد می‌کند و ممکن است مشکلات زیادی را برای آن‌ها به وجود آورد. اما ابتدا باید ببینیم که چرا این انگیزه در بین زنان جامعه‌ی ما ایجاد شده است. دختری در خانواده‌ی خود می‌بیند که پدرش آن طور که باید به نیازهای مادر یا حتی بچه‌ها توجهی نکرده یا اگر هم تلاشی کرده است، به درستی برای رفاه خانواده خرج نکرده و رسماً نیازهای طبیعی و خدادادی آن‌ها تأمین نشده است. به همین دلیل، اشتغال را بهترین راه برای رفع نیازهایش می‌بیند.
 
اینجاست که حس استقلال‌طلبی بروز پیدا می‌کند و دختر برای اینکه به سرنوشت مادرش دچار نشود، به اشتغال روی می‌آورد. پس اگر این مسئله را ریشه‌یابی کنیم، می‌بینیم که دلیل اصلی آن بی‌توجهی برخی از مردان است؛ یعنی برای مثال، اگر ما 100 تا خانم داریم که استقلال‌طلب هستند، به صراحت می‌توان گفت که در سابقه‌ی ذهنی 90 نفر از آن‌ها مردان غیرمتعهدی وجود داشته‌اند که سبب شده‌اند این شخص قبل از اینکه به معضلات زندگی برخی از خانم‌ها دچار شود، خودش به فکر استقلال مالی بیفتد.
 
شما به برخی از دلایل استقلال‌طلبی خانم‌ها اشاره کردید. لطفاً کمی هم از پیامدهای این مسئله بگویید.
 
اساساً تمام زیبایی زندگی متأهلی و زوجیت به این است که در یک خانواده زن و مردی در کنار یکدیگر زندگی کنند، زن تدبیر امور داخلی منزل را بر عهده بگیرد و تأمین مایحتاج زندگی نیز بر عهده‌ی مرد باشد. البته ممکن است در برخی موارد زن هم در تأمین امور بیرون از منزل کمک کند و هم به امور داخل منزل رسیدگی کند ‌ـ‌که البته زحمت مضاعفی را برای زن به همراه دارد‌ـ اما می‌خواهیم خانواده را از منظر اسلام ترسیم کنیم.
 
ازدواج در فرهنگ اسلام 6 هدف کلیدی دارد که یکی از اهداف 6گانه‌ی‌ آن، مشارکت در حیات مادی زوجین است. به طور طبیعی و طبق آموزه‌های اسلام، مرد فعالیت‌های بیرون از منزل را بر عهده می‌گیرد و از آن طریق کسب درآمد می‌کند و خانم فعالیت‌های داخل منزل را بر عهده می‌گیرد و به امور داخلی منزل رسیدگی می‌کند. در این صورت، زن و مرد هر دو از منافع یکدیگر بهره می‌برند. مرد باید با گشاده‌رویی و با مناعت طبع هر چه بیشتر، بر اساس انجام وظیفه و با خوشحالی، درآمدی را که کسب می‌کند در اختیار همسر و فرزندانش بگذارد. در اینجاست که آن حس استقلال‌طلبی به زوجیت و این بنای گرم و قشنگ لطمه می‌زند، چون نیاز متقابل زن و شوهر به یکدیگر است که این بنا را گرم و ماندگار نگه می‌دارد. اگر مرد برای خودش خرج کند و زن هم برای خود درآمد داشته باشد و خرج کند، در واقع خانه تبدیل به یک خوابگاه می‌شود و دیگر زوجیت معنایی ندارد.
 
به طور حتم استقلال‌طلبی خانم‌ها به روابط صمیمانه‌ی زوجین لطمه وارد می‌کند و ممکن است مشکلات زیادی را برای آن‌ها به وجود آورد. اما ابتدا باید ببینیم که چرا این انگیزه در بین زنان جامعه‌ی ما ایجاد شده است.
 
در رابطه‌ی زوجیت، خداوند در بحث نفقه که آن را بر عهده‌ی مرد قرار داده و بر او واجب کرده است این لطافت و ظرافت را قرار داده است. این موضوع به آن معنا نیست که زن نیازمند مرد است، بلکه اتفاقاً مرد نیازمند تأمین زن است تا آن روحیه‌ای که خدا در وجودش قرار داده است ارضا شود و لذت ببرد. البته در تربیت‌های غلط ما گاهی اوقات این نگاه همراه با منت و زحمت تلقی شده و یکی از پیامدهای آن رشد روحیه‌ی استقلال‌طلبی در خانم‌ها بوده است. استقلال‌طلبی خانم‌ها به روابط صمیمانه‌ی زوجین لطمه وارد می‌کند.
 
خانم دکتر، منتقدان به بحث اشتغال زنان عقیده دارند که اشتغال زنان با نقش‌های دیگر آن‌ها در خانواده سازگاری ندارد. نظر شما در این باره چیست؟
 
باید ببینیم منظورمان کدام زن و چه شرایطی است. در یک برهه‌ای مادر باید کاملاً در خدمت فرزند خود باشد، مثل دوران بارداری، شیردهی و حضانت؛ یعنی دورانی که آن بچه به مادر وابستگی شدیدی دارد.
 
اگر بخواهیم فرزندمان به طور طبیعی و اصولی و استاندارد بزرگ شوند، بچه تا 7 سال طبق تربیت اسلامی بایستی آزاد زندگی کند. در این سن شاغل بودن مادر سبب لطمه زدن به این آزادی می‌شود، چون مادر است که تعیین می‌کند بچه باید بخوابد یا بیدار باشد، کدام لباس را بپوشد و... در این سن اگر کودک به مهد کودک، پدربزرگ و مادربزرگ، دوست و اقوام یا پرستار سپرده شود، دچار آسیب می‌گردد، زیرا دقیقاً در سال‌هایی که شخصیت کودک در حال شکل‌گیری است و نیاز به اعتماد و آرامش و آغوش مادر دارد، مادر کنارش نیست.
 
در این شرایط مسلماً اشتغال زن با وظیفه‌ی مادری ناسازگار است. البته اگر بین زن و شوهر توافق وجود داشته باشد، ممکن است این موضوع در وظیفه‌ی همسری مشکلی ایجاد نکند. حتی ما گاهی دیده‌ایم که ساعت کاری یک خانم بیشتر از ساعت کاری همسرش است، اما آقا با استقبال و روی خوش از او استقبال می‌کند و در سامان‌دهی کارهای منزل با یکدیگر مشارکت می‌کنند و مشکلی برایشان به وجود نمی‌آید، چون دو انسان عاقل و بالغ هستند که با هم بر سر این مسئله توافق کرده‌اند و می‌توانند با یکدیگر کنار بیایند. اما در مورد فرزند آن‌ها این گونه نیست. کودک با دلیل و منطق کاری ندارد. او در این سن خاص، آزادی را مطالبه می‌کند.
 
البته در شرایطی که بچه‌ها بزرگ می‌شوند و مثلاً در ساعت‌هایی از روز به مدرسه می‌روند و به حضور مادر احتیاجی ندارند، مادر می‌تواند شاغل باشد. در این سنین، کنار پدربزرگ و مادربزرگ بودن کودک را ناراحت نمی‌کند و اشتغال مادر اشتغال در تعارض با وظیفه مادری او قرار نمی‌گیرد.
 
بخش اعظمی از مشاغل زنان در جامعه‌ی امروز ما مستلزم اختلاط با مردان است. نظر شما در رابطه با این مشاغل چیست؟
 
این مشاغل نه تنها مجاز نیست، بلکه می‌توان گفت مصیبت‌های آن بسیار بیشتر از موهبت‌هایش است. از نظر اسلام، اشتغال زنان مجاز است. بعضی از فرهنگ‌ها به شدت به زن ظلم می‌کنند و به او اجازه نمی‌دهند شأن اجتماعی داشته باشد و به جز کارهای منزل چیز دیگری از او طلب نمی‌کنند و این کارها را هم کارهای نازلی می‌دانند. در مقابل این تفکر، فرهنگ دیگری وجود دارد که بر اساس یک ظلم تاریخی در حق زن ساخته شده و به فمینیسم معروف است. در این تفکر می‌گویند هر چه بیشتر بیرون باشی و پا به پای مردان کار کنی بهتر است، زیرا تو با مردان فرقی نداری. هر دوی این فرهنگ‌ها امتحانشان را بد پس داده‌اند.
 
اسلام راه متعادلی را پیش‌بینی کرده که در قرآن کریم آمده است: «للرجال نصیب من مکتسبوا و للنساء نصیب من مکتسبن» یعنی آنچه مردان کسب می‌کنند به خودشان تعلق دارد و آنچه زنان کسب می‌کنند نیز به خودشان تعلق دارد و مانند مردان اجازه‌ دارند آن را مدیریت و برنامه‌ریزی کنند. از صدر اسلام همسر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیز شاغل بودند، منتها بدون اختلاط با مردان؛ یعنی مدیریت تجارت را بر عهده داشتند، کارگر و کارمند استخدام کرده بودند، اما خودشان سفر نمی‌کردند. به تعبیر امروزی، اگر شرکت تجارتی داشتند، خودشان مدیرعامل آن بودند و به هیچ عنوان در کار ایشان اختلاط با مردان وجود نداشت. با این شرایط، اسلام مانعی برای اشتغال زنان نمی‌بیند. نکته‌ی جالب این است که آن فرهنگ سراسر ظلم به زن می‌گوید که حق مالکیت نداری و فرهنگ افراطی برخاسته از آن ظلم تاریخی که فمینیسم نام دارد می‌گوید زن در کنار حق مالی، وظیفه‌ی مالی نیز دارد.
 
این در حالی است که اسلام می‌گوید زن در اسلام حق مالی دارد، اما وظیفه‌ی مالی ندارد و این بسیار زیباست. این دو گروه حسرت می‌خورند که چرا چنین حقوق و قانونی در فرهنگ و کشورشان وجود ندارد، اما ما این فرهنگ زیبا را داریم و متأسفانه در اجرای آن موفق نبوده‌ایم.
 
در اسلام وقتی اشتغال زن با شأن بزرگ‌ترش یعنی عفاف و حجاب درگیر می‌شود، اولویت با اشتغال نیست. در واقع هر شغل یا محیط کاری برای زن مناسب نیست و جالب اینجاست که امروز فمینیست‌های پست‌مدرن به خاطر اینکه شأن خود را در نتیجه‌ی اختلاط با مردان در خطر دیده‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که این اختلاط باید به حداقل برسد و در این راستا دو طرح ارائه داده‌اند که بسیار بر روی آن‌ها تأکید می‌کنند.
 
یکی از آن طرح‌ها جداسازی حداکثری از مردان است. حتی برخی دبیرستان‌های آلمان و انگلیس خاص دختران است که شهریه‌اش بسیار گران‌تر از دبیرستان‌های مختلط است و دوم بحث مادری است. آن‌ها که خودشان به دنبال تضعیف نقش مادری بودند، با فهمیدن این مسئله که بسیاری از ویژگی‌های اخلاقی و روحی‌ـ‌روانی، مانند گشایش خاطر، سلامتی روحی و روانی و فواید بسیار دیگر، با مادر شدن یک زن نصیب او می‌شود؛ حال به دنبال جبران اشتباهات قبلی خود و تقویت و ترویج نقش مادری هستند و حتی داشتن 3 فرزند را به زنان پیشنهاد می‌دهند که معلوم است با اشتغال همخوانی ندارد. در حقیقت آن‌ها با مصیبت‌هایی که کشیده‌اند به این نتیجه رسیده‌اند، در حالی که اسلام قبلاً این مسائل را پیش‌بینی کرده بود که اشتغال زنان نباید موجب شود اختلاط با مردان اتفاق بیفتد یا و به نقش مادری زن لطمه‌ای وارد شود.
 
در اسلام وقتی اشتغال زن با شأن بزرگ‌ترش یعنی عفاف و حجاب درگیر می‌شود، اولویت با اشتغال نیست. در واقع هر شغل یا محیط کاری برای زن مناسب نیست و جالب اینجاست که امروز فمینیست‌های پست‌مدرن به خاطر اینکه شأن خود را در نتیجه‌ی اختلاط با مردان در خطر دیده‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که این اختلاط باید به حداقل برسد.
 
البته بعضی از مشاغل مستلزم حضور و اختلاط زن و مرد در محیط کاری نیست و زنان می‌توانند به آن مشاغل رجوع کنند. می‌توان گفت بسیاری از شغل‌هایی که در آن‌ها زن و مرد باید مختلط با هم کار کنند شغل‌های نازلی هستند. به نظرم مشاغلی که برای خانم‌ها مناسب هستند در 3 دسته می‌گنجند:
 
1. تدریس در مدارس و دانشگاه‌ها
 
2. مشاغل بهداشتی و درمانی
 
3. مشاوره و روان‌شناسی
 
زن‌ها بدون اختلاط با مردان می‌توانند در این مشاغل موفق باشند، اما مشاغل مدیریتی که معمولاً در آن‌ها اختلاط بین زن و مرد زیاد خواهد بود و علاوه بر آن، فرصت اشتغال مردان نیز از بین می‌رود و جامعه دچار انحراف‌های خیلی بزرگ‌تری می‌شود، برای زنان مناسب نیستند.
 
دیدگاه شما درباره‌ی الگوهای جنسیتی اشتغال، یعنی تفکیک مشاغل به مردانه و زنانه، چیست؟
 
اصلاً مناسب نیست که یک خانم سراغ مشاغلی برود که در شأن و شخصیت او نیست. در نهج‌البلاغه آمده است که «المرأه ریحانه لیس بقهرمانه» حضرت علی (علیه السلام) به امام حسن (علیه السلام) می‌فرمایند که زن ریحانه است؛ یعنی مانند گل باطراوت و خوش‌بو و لطیف است. زن پیشکار و پادو و خدمتکار نیست؛ یعنی شغل‌های نازل در جامعه به هیچ وجه در شأن زن نیست. فعالیت زنان در شغل‌هایی مثل رفتگری، نظافت و امثالهم بسیار ناگوار است. اسلام برای زن ارزش زیادی قائل شده است و هرگز نمی‌خواهد که زن پیشکار باشد، می‌خواهد زن همیشه برتر باشد، چون بخش نرم‌افزاری جامعه بر عهده‌ی زن است. من فقط آن 3 دسته شغل را برای زنان مناسب می‌دانم. شأن آن‌ها در بخش‌های علمی‌، پژوهشی، بهداشتی و مشاوره‌ای حفظ می‌شود و در این عرصه‌ها می‌توانند موفق باشند.
 
در حال حاضر دیدگاهی در جامعه وجود دارد که تدبیر منزل و تربیت فرزند را جزء کارهای کم‌ارزش به شمار می‌آورد. چه عواملی سبب ایجاد چنین تفکری در بین برخی از خانم‌ها شده است؟
 
کسانی که این گونه فکر می‌کنند تا حدودی حق دارند، چون در مقابل کارشان از آن‌ها قدردانی نشده و همین موضوع باعث شده است تا تصور کنند این کار نازل است، در حالی که اگر ما در روز زن از خانم خانه‌داری که 2 پژوهشگرِ نخبه تربیت کرده و به جامعه تحویل داده است تشکر می‌کردیم، این اتفاق نمی‌افتاد. کار این خانم به نظر من بسیار ارزشمندتر از یک خانم دکتر است. من خودم اگر این شخص را ببینم، دستش را هم می‌بوسم. اما متأسفانه هیچ وقت این کار انجام نشده و این هم تقصیر خودمان بوده است.
 
من خودم زمانی که فرزندم وارد دبیرستان شد، تازه تحصیلات دانشگاهی را آغاز کرده بودم؛ یعنی زمانی که نیازی به من نداشت، بیرون از منزل می‌رفتم. همان زمان هم شاغل شدم؛ یعنی از او زودتر به منزل می‌آمدم. به خاطر همین فکر می‌کنم مادری و همسری بسیار ارزشمند است و اگر علمای ما ارزش این نقش را روشن کرده بودند که عالم به وسیله‌ی زن اداره می‌شود و نقش زن انسان‌سازی است و در واقع تمام فعالیت‌های او در منزل از جمله آشپزی، زایمان، مراقبت از کودک، همسرداری و... همه در راستای انسان‌سازی است، هیچ گاه چنین اتفاق تلخی رخ نمی‌داد.
 
جالب اینجاست که وقتی این مسئله به خوبی تبیین می‌شود، زنان هرگز به ‌اشتغال تمایلی ندارند و به خانه‌داری افتخار می‌کنند. این موجی است که باید در جامعه پخش شود، اما متأسفانه در حال حاضر این اتفاق نمی‌افتد. متأسفانه ما به شدت درگیر فمینیست‌ها و شعارهای فمینیستی هستیم. خیلی راحت بگویم، در برخی خانواده‌ها، وقتی پسری به خواستگاری دختری می‌رود، اگر خواستگار به او بگوید که من دوست ندارم شما در فلان مکان مختلط اشتغال داشته باشید، حتی برخی از مؤمن‌ترین و مقیدترین خانواده‌ها هم مخالفت می‌کنند و می‌گویند این آدم روشن‌فکر نیست، متعصب است و ما دخترمان را به او نمی‌دهیم. این در حالی است که پسر روشن‌فکر است و حتی می‌گوید اگر در مکان‌های مناسب مثل آموزش و پرورش شاغل باشید و به فرزندمان صدمه نخورد، خودم به شما کمک می‌کنم. به هر حال، این طرز فکرها به این خاطر است که ما در معرفی ارزش‌ها، وفاق همگانی نداریم.
 
سیاست‌گذاری‌های کلان دولت در سطوح اجرایی و آموزشی تا چه اندازه می‌تواند در به حداقل رساندن آسیب‌های ناشی از اشتغال زنان و خانواده تأثیرگذار باشد؟
 
من فکر می‌کنم مهم‌ترین اقدام، کار فرهنگی است، چون اگر دولت بگوید مثلاً خانم‌ها را فلان جا استخدام نمی‌کنم به دلیل اینکه مکان مناسبی برای آن‌ها نیست، اعتراض‌ها بلند می‌شود. همان طور که گفتم ما به شدت گرفتار تفکرات فمینیستی هستیم. اگر دولت مشاغلی را که شأن بالایی دارند و خاص زنان هستند بیشتر می‌کرد، کمک بزرگی به این موضوع می‌شد.
 
این در حالی است که دولت با انتصاب یک زن به سمت وزارت به بحث فمینیسم دامن زد؛ در حالی که به هیچ عنوان وزارت، وکالت و به طور کلی این مشاغل برای یک زن ارزش محسوب نمی‌شود. ترویج ارزش فکر در جامعه اهمیت دارد. اگر در کنار یک خانم وزیر، دوست او را هم که یک خانم خانه‌دارِ دانشمند است نشان بدهیم، برای نشان دادن اینکه خانه جای بسیار امنی است فرهنگ‌سازی کرده‌ایم. در واقع باید رهاورد اطمینان خاطری که یک زن با تحصیلات عالیه در خانه داشته و مراقبت از منزل و شوهر را ارزش می‌دانسته است نشان داده شود. در این صورت خود به خود بخشی از مشاغل در بین زنان طرفدار نخواهند داشت.
 
نکته‌ی بعدی که باید نشان داده شود زحمت شغل‌های نازل برای زنان است و اینکه درآمد این مشاغل صرف هزینه‌های اضافی ناشی از عدم حضور زن در منزل و رفت‌وآمد و... می‌شود و عملاً پول زیادی برای فرد باقی نمی‌ماند. نمایش دادن این مسائل سبب می‌شود خود به خود اقبال به این شغل‌ها کم شود.
 
مسئله‌ی بعد که باید نشان داده شود آمار مردان بیکار است که نتایج این مسئله گریبان‌گیر خود زنان می‌شود. باید آمار مردانی را که بیکار هستند و مصیبت‌هایی را که نصیب همین زنان جویای کار می‌شود ارائه دهیم. برای مثال، باید سیاست استخدام 70 درصدی مردان و 30 درصدی زنان را بیان کنیم و بگوییم که فواید این مسئله بیشتر عاید خود زنان می‌شود و در واقع پدران و شوهران و برادران آن‌ها شاغل می‌شوند. در این صورت، بسیاری از خانم‌ها راضی می‌شوند.
 
دولت با انتصاب یک زن به سمت وزارت به بحث فمینیسم دامن زد؛ در حالی که به هیچ عنوان وزارت، وکالت و به طور کلی این مشاغل برای یک زن ارزش محسوب نمی‌شود. ترویج ارزش فکر در جامعه اهمیت دارد.
 
اگر دولت مانند بعضی از کشورها به‌ زنان خانه‌دار حقوقی پرداخت می‌کرد، بسیاری از کسانی که به شغل‌های نازل می‌پردازند شاغل نمی‌شدند. در کنار این موضوع، باید موقعیتی‌ برای فعالیت‌های اجتماعی بانوان، مانند نیکوکاری و خیریه به وجود آید که برای آن‌ها هویت‌بخش و راضی‌کننده باشد.
 
علاوه بر این، باید خانم‌هایی را که بدون انگیزه‌ی مالی، مثلاً سرپرست گروه مددجوهای کهریزک هستند، انتخاب و معرفی کنیم تا از آن‌ها تقدیر شود. بنابراین فرهنگ‌سازی نقش بسزایی در اشتغال زنان دارد.
 
در آخر لازم می‌دانم 2 نکته را عرض کنم؛ اول اینکه به جای اشتغال باید فعالیت اجتماعی زنان تبلیغ شود و در کنار آن به نقش مادری و همسری ارج نهاده شود. دومین نکته هم اینکه اگر به حقوقی که اسلام برای زنان در نظر گرفته است، مثل نفقه و مهریه، توجه شود؛ خود به خود بسیاری از زنان به سراغ مشاغل نازل نمی‌روند.(*)
 
*با تشکر از فرصتی که در اختیار «برهان» قرار دادید./ انتهای متن/
 

 

تهیه و تنظیم: مریم عسگری پرور

کد مطلب: 10816  |  تاريخ: ۱۳۹۷/۴/۲۰  |  ساعت: ۱۹ : ۰

نظرات ارسال شده
سفير فيلم
تبيين
پايگاه رصد انديشه‏هاي استرات‍‍ژيك
پايگاه هسته‏اي ايران