گفت‌وگوی «برهان» با «مسعود ادریسی»؛
چرا «لبنان»، سوریه‌ای دیگر نخواهد شد؟
چند سال پیش، گروه المستقبل و اهل تسنن چند نفر از اعضای حزب‌الله را کشتند. ظرف یکی دو ساعت حزب‌الله تمام بخش غربی بیروت را که در دست اهل تسنن است، گرفت. در واقع آن‌ها خودشان هم می‌دانند که به هیچ عنوان امکان مقابله‌ی نظامی با شیعیان و حزب‌الله را ندارند.
گروه بین‌الملل برهان؛ کشور «لبنان» با توجه به تنوع قومی و مذهبی پتانسیل این را دارد که از حوادث و ناآرامی‌های سوریه متأثر شود. لبنان در زمینه‌ی جنگ‌های داخلی تجربه‌ی خونین 1990- 1975را دارد. جنگ‌هایی که فاجعه‌ی «صبرا و شتیلا» را درپی داشت. درگیری‌های اخیر در «طرابلس لبنان» که بیش از50کشته و زخمی برجای گذاشت بهانه ای شد تا برای بررسی شرایط «لبنان» و امکان سرایت ناآرامی‌های سوریه به این کشور با«مسعود ادریسی» سفیر سابق ایران در لبنان گفت‌‌و‌گویی داشته‌‌‌ایم که در ادامه می‌‌آید.
 
آقای ادریسی، حوادث طرابلس در لبنان چگونه آغاز شد؟ ریشه و علت این حوادث را چه می‌دانید؟

حوادث و تحولات سوریه تأثیر مستقیمی بر روی لبنان می‌گذارد. از وقتی که سوریه دچار تحولات شد، طبیعی بود که در لبنان هم اتفاق‌هایی رخ دهد. همان طور که می‌دانید، اکثر ساکنان طرابلس سنی هستند و بخش کوچکی از جمعیت این شهر را علویان تشکیل می‌دهند. در حال حاضر، این دو طایفه به خاطر مسائل سوریه کمی با یک‌دیگر مشکل پیدا کرده‌اند. طبیعی است که علوی‌ها طرفدار دولت سوریه هستند و سنی‌ها از مخالفین دولت سوریه حمایت می‌کنند. این موضوع فی‌نفسه می‌توانست وضعیت طرابلس را بحرانی کند و فقط به یک جرقه‌احتیاج داشت. همان طور که می‌دانید، در حال حاضر اهل تسنن در لبنان می‌گویند که دولت لبنان با سوریه همکاری می‌کند و چند نفر از مخالفان سوریه را هم به این کشور تحویل داده است. از طرف دیگر، دولت فردی به نام «شادی المولوی» را دستگیر کرده است که می‌گویند به وسیله‌ی گروه‌های سنی برای مخالفین سوریه از لبنان سلاح می‌برد.

مسائلی از این دست، در کنار اختلاف‌هایی که سنی‌ها و شیعیان طرابلس در خصوص موضوع سوریه داشتند، زمینه‌ای برای ایجاد درگیری بین آن‌ها ایجاد کرد. علاوه بر این، ترور دو تن از روحانیون اهل تسنن که سنی‌ها ادعا می‌کنند ارتش لبنان این کار را انجام داده است، به درگیری‌ها دامن زده است. به همین خاطر، ظرف چند روز گذشته درگیری‌ها در طرابلس شروع شد و چند کشته داد، بعد به «صیدا» تسری پیدا کرد و در نهایت به بیروت رسید. به تازگی هم تعدادی از لبنانی‌های طرفدار دولت سوریه، در این کشور ربوده شدند. به طور قطع آدم‌ربا‌ها از مخالفان دولت سوریه هستند. همه‌ی این‌ها، همان طور که گفتم، به خاطر نقش و تأثیرگذاری تحولات سوریه بر لبنان است.
 
به نظر شما، احتمال دارد ناآرامی‌ها سوریه به لبنان هم کشیده شود و این درگیری‌ها ادامه داشته باشد؟

لبنان تجربه‌ی بسیار تلخی را در جنگ‌های داخلی داشته است. همان طور که می‌دانید، بر اثر این جنگ‌ها، تقریباً این کشور به یک ویرانه تبدیل شد و تعداد زیادی از مردم کشته شدند. از این رو تمام گروه‌ها و طوایف لبنانی سعی می‌کنند که آن تجربه‌ی تلخ دوباره تکرار نشود. بنابراین به نظر بنده این که لبنان وضعیت گذشته را پیدا کند و مجدد بین طوایف و گروه‌ها جنگ اتفاق بیفتد دور از انتظار است، اما این درگیری‌های پراکنده تا زمانی که سوریه این وضعیت را دارد، در لبنان هم کم‌و‌بیش ادامه خواهد داشت. به اعتقاد بنده، هر چه به انتخابات لبنان نزدیک شویم، این وضعیت تشدید خواهد شد.

همان طور که مطلع هستید، طرفداران گروه المستقبل و سعد حریری هم به خیابان‌ها آمده‌اند. نقش آن‌ها در این ماجرا تا چه حد است؟

پیش‌تر آقای «سعد حریری» دولت را در دست داشت و به خاطر تحولاتی که به وجود آمد، اکثریت را در مجلس و دولت از دست داد و دولتش ساقط شد. به همین دلیل، در حال حاضر ایشان به عنوان یک نیروی مخالف دولت عمل می‌کند. از طرف دیگر، خاندان حریری از رهبران اهل تسنن محسوب می‌شوند و اکثریت اهل تسنن لبنان از دیدگاه‌های آن‌ها حمایت می‌کنند. بنابراین طبیعتاً وقتی اهل تسنن در طرابلس و لبنان درگیر می‌شوند، این اتفاق بدون نظر گروه «المستقبل» و آقای «سعد حریری» نبوده است.

با توجه به این که گروه المستقبل دولت را از دست داده و از سویی دیگر همواره با دولت سوریه خصومت داشته است، طبیعی است که با مخالفین سوریه همکاری کند. بنابراین به نظر بنده، عمده‌ی درگیری‌ها از فعالیت‌های گروه المستقبل، به رهبری سعد حریری، ناشی می‌شود.

آقای ادریسی، برخی در تحلیل‌هایشان معتقدند سعد حریری و جریانش مدت‌هاست که از سوی عربستان، قطر و چند کشور دیگر حمایت می‌شوند تا در لبنان جنگ داخلی راه بیندازند. این موضوع تا چه حد صحت دارد و با چه هدفی انجام می‌شود؟

به نظر بنده، احتمال وقوع جنگ داخلی در لبنان، به خصوص از طرف اهل تسنن، به دو دلیل بسیار ضعیف است: «نخست این که آن‌ها تجربه‌ی تلخی از این موضوع دارند و دوم این که خود اهل تسنن و آقای سعد حریری می‌دانند که اگر جنگ داخلی در لبنان صورت بگیرد، بازنده‌ی اصلی جنگ، آن‌ها هستند.»

اگر یادتان باشد، چند سال پیش، گروه المستقبل و اهل تسنن تحرکاتی در بیروت انجام دادند و به چند نفر از گروه حزب‌الله حمله کردند و آن‌ها را کشتند و ظرف یکی دو ساعت حزب‌الله تمام بخش غربی بیروت را که در دست اهل تسنن است، گرفت. در واقع آن‌ها خودشان هم می‌دانند که به هیچ عنوان امکان مقابله‌ی نظامی با شیعیان و حزب‌الله را ندارند. بنابراین بعید می‌دانم که به دنبال این باشند که یک جنگ تمام عیار داخلی ایجاد کنند. البته از آن جایی که می‌خواهند دولت را تضعیف کنند، طبیعتاً برنامه‌هایی برای ایجاد درگیری دارند.

آقای دکتر، موضع احزاب، گروه‌ها، دولت لبنان و به خصوص حزب‌الله لبنان در قبال این ناآرامی‌ها چیست؟

طبیعتاً دولت لبنان به دنبال ثبات و آرامش است. بنابراین طبیعی است که از تمام امکاناتش، از جمله ارتش و نیروهای امنیتی، استفاده کند تا این تنش‌ها و درگیری‌ها خنثی شوند. از سویی دیگر، نظر حزب‌الله درباره‌ی دولت آقای «میقاتی» مثبت است، چرا که این دولت توسط گروه 8 مارس روی کار آمده است و اکثریت گروه 8 مارس را حزب‌الله تشکیل می‌دهند. بنابراین طبیعی است که حزب‌الله از دولت دفاع کند و به دنبال آرامش و ثبات در لبنان باشد.
 
احتمال وقوع جنگ داخلی در لبنان، به خصوص از طرف اهل تسنن، به دو دلیل بسیار ضعیف است: «نخست این که آن‌ها تجربه‌ی تلخی از این موضوع دارند و دوم این که خود اهل تسنن و آقای سعد حریری می‌دانند که اگر جنگ داخلی در لبنان صورت بگیرد، بازنده‌ی اصلی جنگ، آن‌ها هستند.»

 
 بعضی از تحلیل‌گران معتقدند که کشور بعدی در تحولات جهان عرب، لبنان است. نظر شما در این باره چیست؟

وضعیت لبنان با تمامی کشورهای عربی، به‌ویژه به لحاظ حکومتی، متفاوت است. لبنان کشوری است که از طوایف مختلفی تشکیل شده است و در سال‌های گذشته، به خصوص بعد از این که سوریه از لبنان خارج شد، در این کشور همیشه حکومت‌های برخاسته از دیدگاه‌ها و نظرهای مردم در رأس قدرت بوده‌اند. بنابراین امکان به وجود آمدن مشکلات مشابه سوریه در لبنان وجود ندارد؛ چرا که معترضان در سوریه می‌گویند آقای «بشار اسد» و خاندانش سال‌های متمادی است که بر این کشور حکومت می‌کنند و به نوعی یک اقلیت بر اکثریت مردم حاکم است، در حالی که چنین وضعیتی در لبنان وجود ندارد.

لبنان به لحاظ دموکراسی، آزادی مطبوعات و... کاملاً متفاوت با سایر حکومت‌های عربی منطقه است. از این رو بنده تصور نمی‌کنم که در لبنان وضعیتی مشابه سوریه، تونس یا مصر به وجود آید، چون اصلاً زمینه‌ی این موضوع در لبنان وجود ندارد. این درگیری‌ها و مسائل متأسفانه همیشه در لبنان بوده است و هر از گاهی با تحریک کشورهای خارجی مقداری تشدید می‌شود، ولی به نظر بنده در همین حد باقی خواهد ماند.

دقیقاً چه کشورهایی را می‌توان پشت پرده‌ی تحولات اخیر لبنان دانست؟
 
طبیعی است کشورهای مخالف بشار اسد، مانند عربستان، قطر و کشورهای غربی، به دنبال ایجاد تنش و درگیری در لبنان هستند. در واقع این کشورها، از آنجا که احساس می‌کنند دولت لبنان اجازه نمی‌دهد از خاک کشورش به نفع مخالفین سوریه استفاده شود، به دنبال این هستند که وضعیت لبنان را آشفته کنند.
 
با تشکر از این که وقت خود را در اختیار«برهان» قرار دادید/ انتهای متن/

 

کد مطلب: 3368  |  تاريخ: ۱۳۹۱/۳/۸  |  ساعت: ۱۴ : ۳۳

نظرات ارسال شده
سفير فيلم
تبيين
پايگاه رصد انديشه‏هاي استرات‍‍ژيك
پايگاه هسته‏اي ايران