10036 تحلیل برنامه دکتر کرباسیان وزیر جدید وزارت اقتصاد چندی پیش دکتر کرباسیان که فارغ‌ التحصیل دکتری مدیریت بازرگانی است برنامه‌ها و راهبردهای خود را در 32صفحه منتشر کرد. پیش از بررسی از جزیی گزاره‌ها و بندهای این برنامه، با نگاهی اجمالی درمی‌یابیم که این برنامه شباهت‌های بسیار زیادی به برنامه دکتر طیب‌نیا وزیر اقتصاد دولت یازدهم دارد.<BR> <div dir="rtl"><strong>سرویس اقتصادی اندیشکده برهان /مهدی سرمست؛</strong> نوشتار پیش&zwnj;رو قصد دارد، برنامه وزیر اقتصاد دولت دوازدهم را مورد بررسی قرار دهد و چالش&zwnj;ها، ابهامات و پیشنهادات کارشناسی این وزارتخانه را ارائه دهد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">چندی پیش دکتر کرباسیان که فارغ&zwnj; التحصیل دکتری مدیریت بازرگانی است برنامه&zwnj;ها و راهبردهای خود را در 32صفحه منتشر کرد. پیش از بررسی از جزیی گزاره&zwnj;ها و بندهای این برنامه، با نگاهی اجمالی درمی&zwnj;یابیم که این برنامه شباهت&zwnj;های بسیار زیادی به برنامه دکتر طیب&zwnj;نیا وزیر اقتصاد دولت یازدهم دارد. هردو وزیر تاکید زیادی روی &laquo;ساختارها و اصلاحات ساختاری&raquo; دارند و طیب نیا 4سال قبل از مسائلی همچون اتکا به نفت، دولتی بودن اقتصاد، بیکاری ساختاری و دورقمی، تورم شدید و نرخ رشد پایین به عنوان مشکلات ساختاری اقتصاد ایران در برنامه خود نام برد و اکنون کرباسیان&laquo; نفت زدگی، دولت زدگی و سیاست&zwnj;زدگی&raquo; را به عنوان مشکلات ساختاری اقتصاد ایران برشمرده است. مسائلی همچون اصلاح نظام مالیاتی، ایجاد نظام یکپارچه گمرک، اصلاح و گسترش خصوصی سازی، خزانه داری الکترونیک و چندین مورد دیگر نیز با عبارت&zwnj;های بسیار مشابه در برنامه هردو وزیر دیده می&zwnj;شود. سوالی که در اینجا پیش می&zwnj;آید این است که اگر برنامه&zwnj;ای که وزیر محترم تنظیم کرده&zwnj;اند برای یک دوره چهارساله است و قابلیت اجرا دارد چرا وزیر پیشین نتوانست اجرا کند؟ طیب&zwnj;نیا در دوره وزارت خود بارها گلایه کرده بود که باندهای قدرتی وجود دارد که نمی&zwnj;گذارند برخی اهداف همچون خصوصی&zwnj;سازی واقعی تحقق یابند. کرباسیان باید توضیح دهد که برای بریدن این دست&zwnj;های پشت پرده چه ابزاری دارد و شیوه اجرای این برنامه&zwnj;ها که مشابه&zwnj;ش در برنامه وزیر سابق و گفته&zwnj;های دیگر کارشناسان بوده دارد. اگر تدبیری برای اجرای این برنامه با وجود موانع قدرتمند اندیشیده نشده، وزیر محترم باید بپذیرد که این برنامه، شعاری است و اصلا قرار نیست تمام آن تا پایان دولت دوازدهم انجام شود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center">ضعف دیگر برنامه اعلامی دکتر کرباسیان عدم معین کردن اعداد و ارقام و تاریخ است. در یک برنامه اجرایی هرچه اعداد و تاریخ&zwnj;های دقیق مشخص شده باشد در پایان دوره کاری ارزیابی دقیق&zwnj;تری از اجرای برنامه صورت خواهد گرفت.</div></div></div></span></div><div dir="rtl" align="center">&nbsp;</div><div dir="rtl">نکته قابل تامل دیگر هم&zwnj;پوشانی برخی قسمت&zwnj;های این برنامه با سیاست&zwnj;های کلی بویژه سیاست&zwnj;های اقتصادمقاومتی است. &laquo;مردمی سازی اقتصاد&raquo;، &laquo;کاهش اتکا به درآمدهای نفتی&raquo;، &laquo;شفاف سازی اقتصاد کشور&raquo;، &laquo;پیشبرد برون گرایی اقتصاد کشور&raquo; ، &laquo;رونق آفرینی و اشتغالزای&raquo;، &laquo;گسترش عدالت اقتصادی و بین نسلی&raquo; و در پایان &laquo;اصلاحات ساختاری&raquo; از اشتراکات با سیاست&zwnj;های اقتصادمقاومتی است. هرچند این هم&zwnj;پوشانی به خودی خود اشکال چندانی ندارد و حتی نشان از هماهنگی با سیاست&zwnj;های کلان دارد ولی انتظاری که از یک وزیر می&zwnj;رود این است که اهداف میان مدت و برنامه های اجرایی دقیق برای عملی کردن اهداف بلندمدت سیاست&zwnj;های کلی بیان کند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">ضعف دیگر برنامه اعلامی دکتر کرباسیان عدم معین کردن اعداد و ارقام و تاریخ است. در یک برنامه اجرایی هرچه اعداد و تاریخ&zwnj;های دقیق مشخص شده باشد در پایان دوره کاری ارزیابی دقیق&zwnj;تری از اجرای برنامه صورت خواهد گرفت. به عنوان مثال از وزیر محترم انتظار می&zwnj;رود اعلام بفرمایند برای هدف کاهش اتکا به درآمدهای نفتی در سال 1400 درآمدهای نفتی دقیقا چه سهمی از بودجه کل و درآمدهای دولت خواهد داشت.</div><div dir="rtl">یکی از نقاط قوت برنامه دکتر کرباسیان در بخش امور مالیاتی، تنظیم لایحه و اجرای مالیات بر اشخاص حقیقی است، که سالها بود جای خالی آن در اقتصاد حس می&zwnj;شد و اجرای آن می&zwnj;تواند اثرات مثبتی بر اقتصاد بگذارد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در بخش سازمان گمرک، توسعه مدل پنچره مجازی، سیستمی موازی با سامانه جامع تجارت وزرات صنعت معدن تجارت است و بهتر بود بجای موازی کاری سامانه&zwnj;های گمرک به سامانه جامع وزارت صنعت بپوندند. کرباسیان که در دوره مدیریت خود بر گمرک نتوانسته بود مبادی ورودی را به سیستم&zwnj;های هوشمند و فناوری&zwnj;های نوین نظارتی مجهز کند اکنون این هدف را در برنامه خود گنجانده است که باید برای رفع ابهامات ذهنی برنامه اجرایی مشخص می&zwnj;کرد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">ابهام دیگر در این قسمت &laquo;افزایش تعاملات بین&zwnj;المللی با کشورهای هدف&raquo; است، باید مشخص شود مقصود از کشورهای هدف چه کشورهایی است؟ آیا کشورهای توسعه یافته اروپایی که به کشور ما به چشم یک بازار جذاب برای کالاهای مصرفی&zwnj;شان نگاه می&zwnj;کنند مقصود است؟ یا کشورهای هدف همسایگان، کشورهای درحال&zwnj; توسعه و توسعه نیافته هستند که تجارت با آن&zwnj;ها منفعت بیشتری برای ما دارد؟</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center">یکی از علت&zwnj;های اصلی افزایش حجم نقدینگی در این 4سال، انتشار بی&zwnj;رویه اوارق قرضه می&zwnj;باشد که اگر دولت از تسویه این اوراق ناتوان باشد بحران اقتصادی بوجود می&zwnj;آید. با این اوصاف و ابهامات نگران&zwnj;کننده، وزیر جدید در برنامه خود از تنوع بخشی و افزایش این اوراق می&zwnj;گوید که نگران&zwnj;کننده است.</div></div></div></span></div><div dir="rtl" align="center">&nbsp;</div><div dir="rtl">در بخش برنامه&zwnj;های سازمان خصوصی سازی نیز تقریبا مورد جدیدی دیده نمی&zwnj;شود و همان مصوبات گذشته است. نظارت بر عملکرد شرکت&zwnj;های واگذار شده از سال 1389 ابلاغ شده، دریافت و واریز مبالغ حاصل از واگذاریها به حساب خزانه هم مصوبه سال قبل مجلس شورای اسلامی و لازم الاجراست، درباره سهام عدالت نیز ساماندهی و واریز سود به حساب صاحبان سهام قبلا تصمیم گیری شده است و این مورد جزو پروژه های این وزارتخانه برای تحقق اقتصاد مقاومتی است.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">&laquo;انتشار انواع اوراق بدهی اسلامی&raquo; که به عنوان یکی از برنامه&zwnj;ها ذکر شده، بسیار محل تامل است. از نظر اسلامی و شرعی برخی صاحب&zwnj;نظران به این اوراق ایراداتی وارد می&zwnj;کنند و آن را بیشتر صوری&zwnj;سازی اوراق قرضه می&zwnj;دانند تا ابزاری متناسب با نظام مالی اسلامی. از سوی دیگر انتشار بیش از حد این اوراق تا کنون در دولت یازدهم، می&zwnj;تواند بحران&zwnj;هایی را در آینده نزدیک ایجاد کند. دولت محترم باید بگوید چه تدبیری برای تسویه دیون و پرداخت این بدهی&zwnj;ها به صاحبان اوراق در سررسید دارد. یکی از علت&zwnj;های اصلی افزایش حجم نقدینگی در این 4سال، انتشار بی&zwnj;رویه همین اوارق می&zwnj;باشد که اگر دولت از تسویه این اوراق ناتوان باشد بحران اقتصادی بوجود می&zwnj;آید. با این اوصاف و ابهامات نگران&zwnj;کننده، وزیر جدید در برنامه خود از تنوع بخشی و افزایش این اوراق می&zwnj;گوید که نگران&zwnj;کننده است.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">به روز رسانی شاخص اقتصاد مقاومتی در سطح ملی و طراحی شاخص اقتصاد مقاومتی در برش استانی از دیگر برنامه های کرباسیان است که امکان رصد و ارزیابی اجرای اقتصاد مقاومتی را فراهم می کند و در صورت انجام، اقدامی مثبت در جهت نظارت دقیق&zwnj;تر بر روند پیاده سازی سیاستهای اقتصادمقاومتی خواهد بود.</div><div dir="rtl">در بخش مبارزه با پولشویی برنامه هایی که وزیراقتصاد اعلام کرده (مثل پیاده سازی روشهای نوین در شناسایی و پیشگیری از موارد مشکوک و تامین مالی تروریسم) اذهان را به سمت سازوکار <span dir="ltr">FATF</span> می&zwnj;برد و باتوجه به جهت&zwnj;&zwnj;گیری سیاسی کرباسیان، به نظر می&zwnj;رسد که در اجرای <span dir="ltr">FATF</span> اهتمام دارد. اگر اینچنین است وزیرمحترم باید صراحتا برنامه خود را در این زمینه اعلام کند و اگر غیر از این است نسبت این موضوع رفع ابهام کند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>جمع بندی:</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در مجموع برنامه اعلامی وزیر جدید دارای نقاط قوت و ضعف است، که مهمترین آن&zwnj;ها در این یادداشت بررسی شد. مهمترین نکته این است که این برنامه&zwnj;ها (بویژه آن محورهایی که در راستای اسناد بالا دستی و سیاست&zwnj;های اقتصادمقاومتی است) شعاری نباشد و واقعا تمهیدات لازم برای اجرایی کردن اقتصاد مقاومتی، کوتاه کردن دست&zwnj;های پشت پرده از اقتصاد ایران و برطرف کردن موانع اندیشیده شود و مسئولان جدید این وزارتخانه عزم خود را جزم کنند. در غیر این صورت این برنامه&zwnj;ها به سرنوشت برنامه&zwnj;های وزیر پیشین دچار می&zwnj;شوند و دوباره در برنامه وزیر آینده تکرار خواهد شد. امید است که دکتر کرباسیان در اسرع وقت نسبت به رفع نقایص و اشکالات علمی این برنامه اقدام کنند و در جهت تحقق اسناد بالادستی و اقتصادمقاومتی گام&zwnj; بردارند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><strong>*گروه اقتصادی برهان/انتهای متن/<br class="Apple-interchange-newline" /><span style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; display: inline !important; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; float: none; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial">&nbsp;</span></strong><div class="alJ f12 lnH20 clr" style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; margin: 5px; font-family: Tahoma; direction: rtl; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); clear: both; font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial"><div dir="rtl"><strong><div dir="rtl" style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial"><strong><b><p style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; margin: 4px 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial"><span style="font-size: 12px"><br class="Apple-interchange-newline" /><br class="Apple-interchange-newline" style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial" /><span style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; display: inline !important; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; float: none; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial">&nbsp;</span></span></p><div dir="rtl" style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial"><p style="text-align: justify; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); text-indent: 0px; margin: 4px 0px; font: 12px/20px Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; font-stretch: normal"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px"><b style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px"><strong><strong><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: Tahoma"><span dir="rtl" lang="FA" style="line-height: 12px"><a href="https://telegram.me/borhan_ir" style="text-decoration: none"><span style="font-size: 12px"><img alt="" src="http://www.borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/image/111111111111111111/Telegram.png" width="198" height="80" /></span></a><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span><a href="https://twitter.com/borhan_ir" style="text-decoration: none"><span style="font-size: 12px"><img alt="" src="http://www.borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/image/111111111111111111/Twitter.png" width="192" height="80" /></span></a><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span><a href="https://instagram.com/borhan__ir" style="text-decoration: none"><span style="font-size: 12px"><img alt="" src="http://www.borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/image/111111111111111111/Instagram.png" width="198" height="80" /></span></a></span></span></span></strong></strong></strong></strong></b></strong></p></div></b></strong></div><p style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; margin: 4px 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial"><strong>&nbsp;</strong></p></strong></div></div><div class="alR flL clr mT5" style="text-align: right; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; margin-top: 5px; text-indent: 0px; width: 299px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; float: left; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); clear: both; font-size: 11px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial">&nbsp;</div><div style="text-align: justify; widows: 2; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; margin: 2px -10px 0px 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; float: right; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 11px; font-weight: normal; word-spacing: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; -webkit-text-stroke-width: 0px; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial">&nbsp;</div><br class="Apple-interchange-newline" />&nbsp;</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">&nbsp;</div>