10404 الگوی مطلوب برای تولید کالای ایرانی چیست؟ مقایسه‌ی اقتصادی دو کشور کره‌ی جنوبی و شمالی و رشد فزاینده‌ی کره‌ی جنوبی در مقابل همسایه‌ی شمالی‌اش در تولید ملی، این سؤال را در اذهان متصور می‌سازد که آیا می‌توان با الگویی مشابه کره‌ی جنوبی باعث توسعه‌ی اقتصاد کشور شد؟ و آیا سیاست‌گذاران ما هم می‌توانند با الگویی مشابه سبب توسعه‌ی اقتصادی کشور شوند؟ <div class="alJ f12 lnH20 clr" style="margin: 5px; direction: rtl"><div class="alJ f12 lnH20 clr" style="margin: 5px; direction: rtl"><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>گروه اقتصادی اندیشکده برهان/ وحید محمدی؛&nbsp;</b>استاندارد زندگی کشورهای صنعتی در چند قرن گذشته رشد فراوانی داشته است. شواهد نشان می<span dir="ltr">&zwnj;</span>دهد متوسط درآمد سرانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی واقعی در ایالات متحده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی آمریکا و اروپای غربی 50 تا 300 برابر بیشتر از مقدار آن در 2 قرن قبل می<span dir="ltr">&zwnj;</span>باشد. مثال بارز دیگر از رشد، در وضعیت دو کره قابل مشاهده است. با وجود جدایی این دو کشور در 60 سال پیش و یکسان بودن شرایط اقتصادی دو کشور در آن زمان، اکنون درآمد سرانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی کره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی جنوبی 13 برابر بیشتر از همسایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی شمالی خود است. کره جنوبی، یکی از کشورهای (<span dir="ltr">OECD</span>) محسوب می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود در حالی که کره<span dir="ltr">&zwnj;&zwnj;</span>ی شمالی به کمک<span dir="ltr">&zwnj;</span>های بین<span dir="ltr">&zwnj;</span>المللی برای تأمین نیازهای اولیه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مردم خود و رفع مشکل قحطی مواد غذایی محتاج است.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">مقایسه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی وضعیت دو کره، رشد فزاینده در تولید ملی کشورهای مختلف، پاسخ<span dir="ltr">&zwnj;</span>گویی به نیازهای داخلی و ایستادگی در برابر شرایط مختلف، اهمیت موضوع&nbsp;سیاست<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری اقتصادی در مقوله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی رشد را به ما گوش<span dir="ltr">&zwnj;</span>زد می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کند. اما چه عواملی سبب موفقیت کره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی جنوبی شده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند و آیا سیاست<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران کشور ما هم می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توانند با الگویی مشابه کره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی جنوبی سبب توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اقتصادی کشور شوند؟ در هر صورت، الگوی مطلوب کشور ما چه خواهد بود؟ در این نوشتار به بررسی این موضوعات می&zwnj;پردازیم.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>چرایی و چگونگی حمایت از تولید ملی </b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در ادبیات اقتصادی، رشد مداوم و توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی پایدار از مفاهیم اساسی توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اقتصادی به شمار می<span dir="ltr">&zwnj;</span>آیند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>&nbsp;</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>امروزه دو تئوری مشهور در مورد توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اقتصادی وجود دارد:</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>1.</strong> استراتژی جایگزینی واردات؛</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>2. </strong>استراتژی توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صادرات.این دو تئوری با وجود همه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تفاوت کاربردهایشان یک مفهوم مشترک دارند: &laquo;برای توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی کشور باید از تولید ملی کشور حمایت شود.&raquo; تفاوت این دو تئوری تنها در چگونگی حمایت از تولید داخلی و مدت این حمایت است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>بر اساس این تئوری<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها چرا باید به تولیدات ملی توجه کرد؟ دلایل تأکید این تئوری<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها بر حمایت از تولید ملی و نحو&zwnj;ه&zwnj;ی حمایت از آن را می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان به صورت زیر برشمرد:</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>- آموزش در صنایع؛</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">امروزه غول<span dir="ltr">&zwnj;</span>های صنعتی و انحصارگرا در بسیاری از صنایع پایه و استراتژیک شکل گرفته<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند که عمده&zwnj;ی بازارهای جهانی را در دست دارند و با توجه به صرفه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های به مقیاس بزرگ این شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها، هیچ محصول داخلی در بازارهای جهانی توان رقابت با محصولات این شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها را ندارد. بنابراین برای سودآوری برخی از محصولات باید هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تولید آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها را در کشور پایین آورد تا به تدریج به مرحله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تولید انبوه برسند. برای مثال در کشور چین دولت به کارکنان کارخانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها آموزش رایگان می<span dir="ltr">&zwnj;</span>دهد و بدین ترتیب هم بهره<span dir="ltr">&zwnj;</span>وری کارگران را بالا می<span dir="ltr">&zwnj;</span>برد و هم هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تولید کارخانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>داران را پایین می<span dir="ltr">&zwnj;</span>آورد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در کشور ما نیز می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان با مدیریت بهتر منابع، بسیاری از صنایع را مورد حمایت قرار داد. به عنوان مثال می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان در ازای اختصاص بخشی از یارانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی آموزشی دانشگاه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها به صنعت، در برخی از موارد، آموزش را به مراکز صنعتی و کارخانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها واگذار کرد و بدین ترتیب کارخانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها آموزش کاربردی مورد نیازشان را به دانشجویان می<span dir="ltr">&zwnj;</span>دهند و دیگر لازم نیست تا برای تربیت نیروی کار متخصص بودجه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای جداگانه صرف کنند. همین طور می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان از راه همکاری بهتر بخش صنعت و دانشگاه، دانشگاه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها پروژه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های درسی و پایان<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>هایی در راستای نیاز<span dir="ltr">&zwnj;</span>های صنعت تعریف <span dir="ltr">&zwnj;</span>کنند و به این ترتیب هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی بخش تحقیق و توسعه <span dir="ltr">&zwnj;</span><bdo dir="rtl">(<span dir="ltr">R&amp;D</span>) </bdo>صنایع پایین <span dir="ltr">&zwnj;</span>آید.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>- تشکیل خوشه</b><b><span dir="ltr">&zwnj;</span></b><b>های صنعتی؛</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">یکی از مهم<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین عوامل توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی کشورهایی مثل کره جنوبی و چین، ایجاد موفقیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>آمیز خوشه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های صنعتی در کشورشان بوده است. خوشه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صنعتی به معنای مجموعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای از صنایع کوچک و بنگاه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های خدماتی است که در یک رشته<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صنعتی با تکیه بر مزیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های خاص یک منطقه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی جغرافیایی سازماندهی شده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند. در خوشه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صنعتی تمامی صنایعی که با یک<span dir="ltr">&zwnj;</span>دیگر در زنجیره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تولید ارتباط دارند در کنار یک<span dir="ltr">&zwnj;</span>دیگر قرار گرفته<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">شناسایی مزیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های نسبی هر منطقه از کشور و دادن مشاوره و تسهیلات به سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران بخش خصوصی از اساسی<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین ارکان حمایت از تولید ملی شمرده می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود که می<span dir="ltr">&zwnj;</span>تواند هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تولید و توان رقابت<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیری را در صنایع کشور گسترش دهد. به عنوان مثال اگر در یک منطقه، صنایع ذوب آهن، قطعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>سازی، طراحی و مونتاژ در کنار یک<span dir="ltr">&zwnj;</span>دیگر قرار گرفته باشند، به طور حتم از بسیاری از هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های حمل و نقل و آموزش و ... کاسته می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود و هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تولید سرشکن می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گردد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>- ایجاد بسترهای شکوفایی صنعت توسط دولت؛</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">تولید در صنعت مستقل از سایر صنایع و زیرساخت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های لازم برای توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی آن صنعت نیست و در عین حال سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری و توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی زیر<span dir="ltr">&zwnj;</span>ساخت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های لازم برای گسترش تجارت آن وظیفه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی بنگاه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های خصوصی نیست. این وظیفه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی دولت است که بسترهای لازم را برای شکوفایی یک صنعت در کشور ایجاد کند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>- اهمیت نوآوری و خلق ایده</b><b><span dir="ltr">&zwnj;</span></b><b>های جدید.</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">از مهم<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین عواملی توسعه، خلق ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>های جدید است. کشورهای توسعه یافته، در بسیاری از محصولات، دارای تجارب بالایی از لحاظ مدیریتی و از لحاظ فنی و بازاریابی هستند و این امر رقابت با<span dir="ltr">&zwnj;</span>آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها را دشوار می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کند. بنابراین یک راه برای توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صادرات و ایجاد بازارهای جدید، سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری در ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها و محصولات جدید می<span dir="ltr">&zwnj;</span>باشد. به عنوان مثال تا چند سال پیش، کمتر کسی فکر می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کرد که روزی شرکت مایکروسافت در زمینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی سیستم عامل رقیبی پیدا کند. در حالی که امروزه در گوشی<span dir="ltr">&zwnj;</span>های جدید، سیستم عامل اندروید گوی سبقت را از مایکروسافت ربوده&nbsp;است. ولی تأمین مالی مناسب ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>های جدید، یکی ازمشکل<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین و پیچیده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین عناصر در فرآیند راه<span dir="ltr">&zwnj;</span>اندازی کسب و کارهای کارآفرینانه است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">یکی از راه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های تأمین مالی طرح<span dir="ltr">&zwnj;</span>های کارآفرینانه، سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر<span style="color: #3366ff">[1] </span>است. برای شرکت&zwnj;هایی که در مرحله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی شکل<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیری هستند، اکثراً باید از پول خانواده و دوستان استفاده کرد وسپس با رشد شرکت، به سمت سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران رسمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>تر مانند سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران مخاطره&zwnj;پذیر روی آورد. سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر، منبع سرمایه برای شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>هایی است که در ابتدای راه تولید هستند. سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;&zwnj;</span>پذیر از آن جهت که کمک به شکل<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیری، تجاری&zwnj;سازی طرح<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها، ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها و برنامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های کسب و کار می<span dir="ltr">&zwnj;</span>نماید و در خدمت طرح<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها و ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>هایی قرار می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیرد که تاکنون در بازار تست نشده است، مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر نامیده می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود<span dir="ltr">.</span></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">تجربه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی کشورهای صنعتی نشان داده است که سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر از عوامل اصلی توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی کشورها می<span dir="ltr">&zwnj;</span>باشد. این نوع سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها در مرحله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اول به دلیل عدم اعتماد سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران بزرگ، توسط دولت انجام می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود. در مرحله&zwnj;ی دوم پس از توسعه یافتگی کشور و گسترش بازارهای مالی در کشور، این نوع سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری نیز توسط سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران بخش خصوصی انجام می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود. اکنون سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر تنها به تهیه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مالی نمی&zwnj;پردازند، بلکه نقش فعالی را نیز در زمینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تصمیم<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیری د رشرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها برعهده دارند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><span dir="ltr">&nbsp;</span></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">این امر به دلیل شرایط مخاطرا تجدید می<span dir="ltr">&zwnj;</span>باشد که از راه عدم اطمینان وعدم تقارن اطلاعات داخلی وخارجی مشخص می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود<span dir="ltr">.</span> سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاران مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر در زمینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تعیین سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری و نظارت بر شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های جدید در بخش خاص یا از بازار و یا در مرحله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی خاصی از توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی شرکت خبره شده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند. تحقیقات در زمینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر نشان داده<span dir="ltr">&zwnj;&zwnj;</span>است که شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های با پشتوانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی سرما<span dir="ltr">&zwnj;</span>یه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذار<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر نقش مهمی را در تجاری نمودن فن<span dir="ltr">&zwnj;</span>آوری<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها ایفا می<span dir="ltr">&zwnj;</span>نمایند.&nbsp;سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر تا کنون بیشتر بر (<span dir="ltr">ICT</span>) و بیوتکنولوژی متمرکز شده است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر در مراحل مختلف توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی محصول به قرار زیر می<span dir="ltr">&zwnj;</span>باشد:</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>الف)</strong> سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری قبل از ایجاد واقعی محصول یا شرکت؛</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>&nbsp;</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>ب)</strong> سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری برای شروع شرکتی در مرحله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اول یا دوم توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی آن (به مدت 3 تا 7 سال)؛</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>&nbsp;</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>پ) </strong>سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری درشرکتی که فراتر از مرحله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی حساس برود و موفق شود؛</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>ت)</strong> سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری در شرکتی برای آماده شدن جهت جذب سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی عامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مردم و سهامی عام شدن (به مدت 3 تا 5 سال)؛</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>&nbsp;</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>ث) </strong>سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری درشرکتی برای ادغام یا اکتساب مالکیت.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی خطرپذیر یکی از عمده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین منابع تأمین مالی برای شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های کوچک و نوپاست. شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری، سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی لازم برای پروژه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های نوآورانه را فراهم می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کنند و به ازای پولی که سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کنند، در سود آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها شریک می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شوند. از آنجا که در همان ابتدا مشخص است که سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری در شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های در حال رشد انجام می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود و این شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها در ابتدا درآمد چندانی ندارند، عمل پر ریسکی محسوب می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود. این ریسک به وسیله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی بازده بیشتری که از سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری در شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های پر ریسک حاصل می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود، جبران می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گردد. نهادهای مالی که به طور تخصصی در تأمین مالی پروژه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های با ریسک بالا فعالیت می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کنند، صندوق<span dir="ltr">&zwnj;</span>های سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری خطر پذیر یا (<span dir="ltr">Venture Capital Fund</span>) نامیده می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شوند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر یک مکانیزم کاملاً شناخته شده در دنیا برای ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>های نوآورانه است که متأسفانه در کشور ما به دلیل مشخص نبودن قوانین، قابلیت اجرا ندارد و لازم است تا مسئولین با رفع موانع حقوقی و حمایت لازم شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر را در کشور ایجاد نمایند. فقط برای اینکه بیشتر به اهمیت سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر پی ببریم، اشاره می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کنیم که شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های (<span dir="ltr">Microsoft,Google,Apple,Intel,USB,AT&amp;T</span>) از راه سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر شکل گرفته<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText" style="text-align: center"><span style="color: #ff6600"><span style="font-family: Tahoma"><strong>سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر یک مکانیزم کاملاً شناخته شده در دنیا برای ایده<span dir="ltr">&zwnj;</span>های نوآورانه است که متأسفانه در کشور ما به دلیل مشخص نبودن قوانین، قابلیت اجرا ندارد و لازم است تا مسئولین با رفع موانع حقوقی و حمایت لازم شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذاری مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر را در کشور ایجاد نمایند. </strong></span></span></div></div></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>دو راهکار استراتژیک حمایت از تولید ملی؛</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">دو استراتژی جانشینی واردات و استراتژی توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صادرات، برای حمایت از تولید ملی وجود دارد. فرآیندی که &laquo;<b>جانشینی واردات&raquo;</b> نامیده می&rlm;شود، به طور خلاصه می<span dir="ltr">&zwnj;</span>خواهد برای صنعت یا صنایعی از خود کشور، بازاری آماده به وجود آورد، در واقع سیاست جانشینی واردات، سیاستی است که به جای واردات و به ویژه واردات صنعتی از تولیدات داخلی آن کالاها و فرآورده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها استفاده می&rlm;کند یا صنایع لازم برای تولید داخلی آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها را فراهم می&rlm;آورد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">دلایل عمده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اتخاذ این استراتژی از یک سو کاهش تقاضای جهانی برای کالاهای اساسی و مواد خام،<span dir="ltr">&zwnj;</span>کسری رو به افزایش تراز پرداخت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها و از سوی دیگر اعتقاد به جادوی معجزه<span dir="ltr">&zwnj;</span>آمیز سیاست یاد شده برای صنعتی شدن کشورها بوده است. اما این سیاست دارای نقاط ضعف فراوانی می<span dir="ltr">&zwnj;</span>باشد؛ یکی از ایرادهای اساسی این نظریه این است که تحت این سیاست کالاهایی که کشور در آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها مزیت نسبی ندارند و صرفاً با اتکا به حمایت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های دولت سودده به نظر می<span dir="ltr">&zwnj;</span>رسند نیز در داخل تولید می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شوند و دیگر آن که این سیاست باعث می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود تا کشور از مزیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های تجارت جهانی محروم شود. در عمل هم کشورهایی مثل پاکستان، کره شمالی و برزیل (دهه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های60 و 70م.) که این سیاست را در پیش گرفته<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند، موفق نبوده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">استراتژی توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صادرات به معنای آن است که کالاها و خدماتی را که کشور در آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها برای صادرات مزیت نسبی دارد، شناسایی شود تا با تولید این کالاها و استفاده از صرفه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های مقیاس در فروش انبوه این کالاها، کشور به سوی توسعه حرکت کند. این استراتژی در عمل در کشورهای ترکیه، چین، کره جنوبی، آرژانتین و مالزی موفقیت خود را ثابت کرده است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>سخن آخر </b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در راستای حمایت از تولید ملی باید از راه ایجاد خوشه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های صنعتی و حمایت&nbsp;از شرکت<span dir="ltr">&zwnj;&zwnj;&zwnj;</span>های سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>گذار مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر به گسترش تولید کشور کمک کرد و با شناخت ظرفیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های تولیدی، کالاهایی را که در آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها مزیت نسبی داریم را صادر کنیم تا قادر باشیم با ارز حاصل از فروش این کالاها، کالاهایی را که در آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها مزیت نسبی نداریم، وارد نماییم.(*)</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>پی&zwnj;نوشت:</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #3366ff">[1]. <font color="#000000"><span style="font-family: 'TimesNewRomanPSMT','serif'; mso-bidi-font-family: TimesNewRomanPSMT">ve</span></font><span style="font-family: Tahoma"><font color="#000000"><span style="mso-bidi-font-family: TimesNewRomanPSMT">nture capital (Vc<bdo dir="rtl">(</bdo></span>&nbsp;</font></span></span></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>منابع:</b></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">- مقایسه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی استراتژی جایگزینی واردات با استراتژی توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صادرات، سازمان توسعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تجارت ایران، اداره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی کل بازرگانی کشورهای عربی و آفریقایی، اردیبهشت ماه</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">- اسلاید درسی دکتر حسین عبده تبریزی با عنوان &laquo;شرکت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های تأمین سرمایه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مخاطره<span dir="ltr">&zwnj;</span>پذیر&raquo;</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">- سایت بانک جهانی</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">- فصل اول اقتصاد کلان، دیوید رومر، ترجمه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی مهدی تقوی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">- کتاب اقتصاد توسعه، مرتضی قره باغیان، نشر نی</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><strong><span style="font-size: 12px">*وحید محمدی؛ دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد/ گروه اقتصادی اندیشکده برهان/ انتهای متن|</span></strong></div></div></div>