10650 الزامات تحقق اقتصاد مقاومتی(1)؛ تبیین نقش و جایگاه شرکت‌های دانش‌بنیان در توسعه‌ی اقتصاد مقاومتی یکی از رویکردهای مناسب جهت تحقق اقتصاد مقاومتی رویکرد استراتژیک است که در آن، نقاط ضعف و تهدیدزای اقتصاد تحلیل می‌شود و مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی استخراج می‌گردد. توسعه‌ی شرکت‌های دانش‌بنیان یکی از راهبردهای مهم و اثرگذار جهت تحقق اقتصاد مقاومتی است. <div class="alJ f12 lnH20 clr" style="margin: 5px; direction: rtl"><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>گروه اقتصادی اندیشکده&nbsp;برهان/مجتبی جباری&zwnj;پور هریس؛</strong> اصطلاح اقتصاد مقاومتی در سال&zwnj;های اخیر توسط مقام معظم رهبری مطرح و سپس به مفهوم رایج مباحث اقتصاد سیاسی تبدیل شد. صاحب&zwnj;نظرانی با رویکردهای گوناگون در این حوزه اظهار نظر کرده&zwnj;اند؛ برخی با ادبیات علم اقتصاد، برخی با ادبیات اقتصاد اسلامی و برخی نیز نقش مؤلفه&zwnj;های حوزه&zwnj;های فرهنگ و سیاست را در شکل&zwnj;گیری اقتصاد مقاومتی مورد بررسی قرار داده&zwnj;اند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">با توجه به شرایط طرح اقتصاد مقاومتی، به نظر می&zwnj;رسد که یکی از رویکردهای مناسب جهت تحقق اقتصاد مقاومتی رویکرد استراتژیک است. در واقع برای اینکه راهکارهای مناسبی جهت توسعه&zwnj;ی اقتصاد مقاومتی داده شود، ضروری است که پس از تعریف مفهومی اقتصاد مقاومتی، نقاط ضعف و تهدیدزای آن مورد تحلیل واقع شود و مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی استخراج گردد و در مرحله&zwnj;ی بعد، راهبرد خاصی جهت تبدیل این نقاط ضعف به قوت و تبدیل تهدیدها به فرصت تبیین شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">مقاله&zwnj;ی حاضر، پس از تعریف مفهوم اقتصاد مقاومتی و استخراج مؤلفه&zwnj;های آن بر اساس نقاط آسیب&zwnj;زای اقتصاد، سعی در تبیین راهبرد توسعه&zwnj;ی شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان جهت تحقق اقتصاد مقاومتی دارد. به این منظور، در مرحله&zwnj;ی بعد، به تبیین اقتصاد دانش&zwnj;بنیان به عنوان بستر توسعه&zwnj;ی شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان می&zwnj;پردازد. در ادامه، تعریف، ویژگی&zwnj;ها و کارکردهای شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان ارائه شده است و در نهایت، چگونگی تأثیرگذاری این شرکت&zwnj;ها بر مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی بررسی خواهد شد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>تبیین اقتصاد مقاومتی</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">از ابتدای مطرح شدن اصطلاح اقتصاد مقاومتی، رهبر معظم انقلاب در سخنرانی&zwnj;های گوناگون به تبیین این مفهوم پرداخته&zwnj;اند. ایشان معنای اقتصاد مقاومتی را چنین بیان نموده&zwnj;&zwnj;اند: &laquo;اقتصاد مقاومتى معنایش این است که ما یک اقتصادى داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادى در کشور محفوظ بماند، هم آسیب&zwnj;&zwnj;پذیرى&zwnj;&zwnj;اش کاهش پیدا کند؛ یعنى وضع اقتصادى کشور و نظام اقتصادى جورى باشد که در مقابل ترفندهاى دشمنان، که همیشگى و به شکل&zwnj;هاى مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند.&raquo; همچنین ایشان در جای دیگر این مفهوم را چنین معنا می&zwnj;کنند: &laquo;اقتصاد مقاومتى فقط جنبه&zwnj;ى نفى نیست، این جور نیست که اقتصاد مقاومتى معنایش حصار کشیدن دور خود و فقط انجام یک کارهاى تدافعى باشد. نه، اقتصاد مقاومتى یعنى آن اقتصادى که به یک ملت امکان می&zwnj;دهد و اجازه می&zwnj;دهد که حتى در شرایط فشار هم رشد و شکوفایى خودشان را داشته باشند.&raquo;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">بنابراین باید توجه داشت که اقتصاد مقاومتی به معنای اقتصاد تدافعی یا ریاضتی نیست، بلکه در حقیقت نوعی اقتصاد و برنامه&zwnj;ریزی تعاملی مبتنی بر راهبرد استفاده از تهدید به عنوان یک فرصت است. حال باید دید زمینه&zwnj;ها و نقاط آسیب&zwnj;پذیر زمینه&zwnj;ساز تهدید چیست و چگونه و با چه راهبردی می&zwnj;توان این تهدیدها را به فرصت تبدیل نمود و به عنوان فرصتی برای اصلاح یا حتی جراحی اقتصادی استفاده کرد و در عین رفع تهدیدها، به رشد و شکوفایی اقتصادی نیز دست یافت. بنابراین به فرآیند شناسایی نقاط آسیب و تهدیدهای خارجی و داخلی و تبدیل این نقاط ضعف و تهدیدها به فرصت&zwnj;های رشد و توسعه&zwnj;، اقتصاد مقاومتی گفته می&zwnj;شود. حال سؤال اینجاست که اقتصاد کشور چه آسیب&zwnj;ها و نقاط ضعفی دارد که باعث بروز تهدیدهای دشمن شده است و مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی برای تبدیل کردن این نقاط به فرصت چیست؟ مبنای پاسخ به این پرسش در مقاله&zwnj;ی حاضر، دیدگاه&zwnj;های رهبر معظم انقلاب درباره&zwnj;ی مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی است که به اجمال به این مؤلفه&zwnj;ها اشاره می&zwnj;شود:</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>1. </b>دولتی بودن اقتصاد یکی از اساسی&zwnj;ترین نقاط ضعف اقتصاد ایران است که زمینه&zwnj;ی تهدیدهای خارجی را نیز فراهم می&zwnj;آورد. در واقع ساختار اصلی اقتصاد و بنگاه&zwnj;های اقتصادی کشور را شرکت&zwnj;های بزرگ دولتی تشکیل می&zwnj;دهند. این شرکت&zwnj;ها، به علت پایین بودن بهره&zwnj;وری و نداشتن پویایی و قدرت تحول، توان انطباق کافی با تغییرات و تهدیدهای محیطی را ندارند. همچنین در چنین شرکت&zwnj;هایی، به علت ویژگی&zwnj;های خاص ساختاری، زمینه&zwnj;ی نوآوری و بهینه کردن محصولات پایین و زمینه&zwnj;ی شیوع فساد به عنوان تهدید داخلی اقتصاد بسیار بالاست. بنابراین تحریم مواد اولیه یا محصولات این شرکت&zwnj;ها، به عنوان تهدید خارجی، اسباب چالش در اقتصاد را فراهم می&zwnj;آورد. از این رو، یکی از مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی مردمی کردن اقتصاد به شمار می&zwnj;رود که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب نیز قرار گرفته است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>2. </b>وابستگی اقتصاد ایران و بودجه&zwnj;ی دولت به فروش مواد خام و با ارزش&zwnj;افزوده&zwnj;ی پایین که مصداق بارز این موضوع وابستگی اقتصاد به فروش نفت خام است. ریشه&zwnj;ی اصلی این معضل در ضعف دانش و تکنولوژی در این صنعت و شرکت&zwnj;های فعال در این حوزه است که متأسفانه این مسئله باعث شده است نقطه&zwnj;ی قوتی به نام وجود منابع زیرزمینی، به اهرمی برای تحریم و فشار بر اقتصاد ایران تبدیل شود. بنابراین یکی دیگر از مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی کاهش و قطع وابستگی به نفت است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>3.&nbsp;</b>یکی دیگر از نقاط تهدیدزای اقتصاد ایران مدیریت مصرف است. این موضوع، از یک سو، مربوط به تعادل و عدم اسراف در مصرف و از سوی دیگر، مرتبط با اهمیت مصرف تولیدات داخلی از سوی مصرف&zwnj;کننده&zwnj;ی داخلی است. بنابراین یکی دیگر از مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی موضوع مدیریت مصرف است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>4.&nbsp;</b>بهره&zwnj;وری پایین عوامل تولید و استفاده&zwnj;ی نامناسب و ناکارا از منابع، امکانات و زمان از دیگر نقاط ضعف اقتصاد ایران است. بنابراین بالا بردن بهره&zwnj;وری نیز یکی دیگر از مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی به شمار می&zwnj;رود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>5. </b>یکی از نقاط ضعف اقتصاد کشور پایین بودن میزان خلاقیت و نوآوری و ضعف فناوری بنگاه&zwnj;های اقتصادی است. در حقیقت این مسئله اقتصاد و صنعت کشور را مصرف&zwnj;کننده&zwnj;ی فناوری&zwnj;های خارجی نموده است و این خود زمینه&zwnj;ی آسیب&zwnj;پذیری اقتصاد کشور را در برابر تحریم بیگانگان فراهم می&zwnj;نماید و سایر مؤلفه&zwnj;های اقتصاد را نیز تحت تأثیر قرار می&zwnj;دهد. به همین دلیل، رهبر معظم انقلاب نیز یکی از مهم&zwnj;ترین مظاهر و مؤثرترین مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی را شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان دانسته&zwnj;اند. همچنین ایشان در جای دیگری از اقتصاد دانش&zwnj;بنیان به عنوان یکی از سرفصل&zwnj;های اقتصاد مقاومتی نام می&zwnj;برند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>6.&nbsp;</b>یکی دیگر از چالش&zwnj;های اقتصاد مقاومتی ضعف تولید ملی و عدم توان خودکفایی در تولید کالاهای استراتژیک مورد نیاز کشور است. بنابراین حمایت از تولید ملی نیز یکی دیگر از مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی محسوب می&zwnj;شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="color: #ff6600"><b>رهبر معظم انقلاب: &laquo;اقتصاد مقاومتى معنایش این است که ما یک اقتصادى داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادى در کشور محفوظ بماند، هم آسیب&zwnj;&zwnj;پذیرى&zwnj;&zwnj;اش کاهش پیدا کند؛ یعنى وضع اقتصادى کشور و نظام اقتصادى جورى باشد که در مقابل ترفندهاى دشمنان، که همیشگى و به شکل&zwnj;هاى مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند.&raquo;</b></span></div></div></div></b></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>تبیین اقتصاد دانش&zwnj;بنیان</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">با روشن شدن مفهوم اقتصاد مقاومتی و مؤلفه&zwnj;های آن، حال برای تبیین نقش شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان جهت تحقق این اهداف، ابتدا باید مفهوم اقتصاد دانش&zwnj;بنیان مورد بررسی قرار گیرد و با روشن شدن ویژگی&zwnj;های اقتصاد دانش&zwnj;بنیان، جایگاه و کارکرد شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان، به عنوان بنگاه&zwnj;های سیستم اقتصادی دانش&zwnj;بنیان جهت تحقق اقتصاد مقاومتی، روشن شود. بنابراین در این بخش به تشریح پیش&zwnj;فرض&zwnj;ها و ویژگی&zwnj;های اقتصاد دانش&zwnj;بنیان و تمایز آن با اقتصاد کلاسیک می&zwnj;پردازیم و از این رهگذر، به تمایز شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان، به عنوان بنگاه اقتصاد دانش&zwnj;بنیان و شرکت&zwnj;های سنتی، به عنوان بنگاه اقتصاد کلاسیک، اشاره می&zwnj;نماییم و در نهایت، چگونگی تأثیرگذاری این شرکت&zwnj;ها بر مؤلفه&zwnj;های اقتصاد مقاومتی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">دانش به عنوان یکی از نیروهای بسیار مؤثر در تحولات اقتصادی و اجتماعی به شمار می&zwnj;آید و یک کالای عمومی محسوب می&zwnj;شود، زیرا می&zwnj;توان دانش را بدون کاهش و استهلاک، با دیگران به اشتراک گذاشت. در عین حال، این یک مشخصه&zwnj;ی منحصر به فرد برای این کالای عمومی محسوب می&zwnj;گردد که بر خلاف سایر کالاهای فیزیکی (مثل سرمایه، دارایی&zwnj;های مادی و منابع طبیعی)، استفاده از آن، از کمیّتش نمی&zwnj;کاهد و می&zwnj;توان از آن بارها استفاده کرد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">یک تعریف عام از دانش عبارت است از: ذخیره&zwnj;ی انباشته&zwnj;شده&zwnj;ای از اطلاعات و مهارت&zwnj;ها که از مصرف اطلاعات توسط گیرنده&zwnj;ی اطلاعات حاصل می&zwnj;شود. در حقیقت دانش، به عنوان یک منبع دائمی، همواره در اختیار بنگاه&zwnj;های اقتصادی قرار می&zwnj;گیرد و با مشارکت مکرر در فرآیندهای گوناگون تولیدی و خدماتی، سبب افزایش مزیت رقابتی و ایجاد ارزش افزوده می&zwnj;شود. در نتیجه، این امر می&zwnj;تواند سبب گسترش رفاه اجتماعی و عامل کاهش فقر و بی&zwnj;عدالتی و موجب ارتقای روند توسعه&zwnj;ی پایدار گردد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">پس از چالش&zwnj;های فکری قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، که رقابت اقتصادی میان کشورهای صنعتی جهان جدی&zwnj;تر شد و جنبه&zwnj;های کاربردی اقتصاد بیشتر مورد توجه قرار گرفت، جوزف شومپیتر به نقش دانش در ابداع و نوآوری و پویایی اقتصاد توجه کرد و آن را اساس کارآفرینی و تحول اقتصاد معرفی نمود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در حالی که مدل&zwnj;های اولیه&zwnj;ی رشد اقتصادی بیشتر بر عوامل فیزیکی تولید (مانند سرمایه&zwnj;ی فیزیکی، نیروی کار و زمین) به عنوان منابع تولید تأکید کرده&zwnj;اند، برخی از مدل&zwnj;های رشد نئوکلاسیکی، دانش را عاملی برون&zwnj;زا در تعیین رشد اقتصادی می&zwnj;دانند؛ اما در مدل&zwnj;های جدید رشد، عامل دیگری نیز با عنوان بهره&zwnj;وری عوامل تولید به عنوان یکی از ارکان رشد معرفی می&zwnj;شود و دانش یکی از مؤثرترین عوامل در بهره&zwnj;وری و رشد اقتصادی مطرح می&zwnj;گردد. بنابراین می&zwnj;توان نتیجه گرفت که اقتصاد دانش&zwnj;بنیان تأثیر بسزایی در افزایش تولید سرانه&zwnj;ی بالاتر، کاهش نابرابری در توزیع درآمد و در عین حال، اصلاح کیفیت محیط زیست به عنوان شاخصه&zwnj;های اصلی توسعه&zwnj;ی پایدار دارد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="color: #ff6600"><b>نکته&zwnj;ای که باید همواره در نظر داشت این است که برای دستیابی به اقتصاد دانش&zwnj;بنیان، فقط تولید و توزیع اطلاعات و پرداختن به آموزش و پژوهش کافی نیست، بلکه نکته&zwnj;ی مهم به&zwnj;کارگیری آن&zwnj;ها در استفاده از منابع اقتصادی به صورت مستمر و پایدار است.</b></span></div></div></div>&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">درعصرحاضر، اصطلاح اقتصاد دانش&zwnj;بنیان، که توسط <span dir="ltr">OECD</span> مورد تأکید خاص در استراتژی توسعه&zwnj;ی ملل قرار گرفته است، گویای تأکید بر نقش دانش و فناوری در جریان توسعه&zwnj;ی اقتصادی است. از این رو، می&zwnj;توان گفت در اقتصاد دانش&zwnj;بنیان، به دانش از نظر کیفی و کمّی بااهمیت&zwnj;تر از گذشته نگریسته می&zwnj;شود. طبق تعریف این سازمان، اقتصاد دانش&zwnj;بنیان اقتصادی است که مستقیماً بر مبنای تولید، توزیع و مصرف دانش و اطلاعات قرار گرفته باشد. بسیاری از اقتصاددانان بر این باورند که امروزه دیگر حجم سرمایه و اندازه&zwnj;ی بازار در توسعه&zwnj;ی اقتصادی ملل نقش اساسی ندارد، بلکه این نقش را دانش و فناوری ایفا می&zwnj;کند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">نکته&zwnj;ای که باید همواره در نظر داشت این است که برای دستیابی به اقتصاد دانش&zwnj;بنیان، فقط تولید و توزیع اطلاعات و پرداختن به آموزش و پژوهش کافی نیست، بلکه نکته&zwnj;ی مهم به&zwnj;کارگیری آن&zwnj;ها در استفاده از منابع اقتصادی به صورت مستمر و پایدار است. به عبارت دیگر، کاربردی کردن دانش و استفاده&zwnj;ی مؤثرتر از آن در گسترش ظرفیت&zwnj;ها و ارتقای درجه&zwnj;ی بهره&zwnj;برداری از منابع است که تحقق یک اقتصاد دانش&zwnj;بنیان را ممکن می&zwnj;سازد که نقش شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان در این زمینه قابل تعریف است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در این قسمت مناسب است که برخی از ویژگی&zwnj;های اقتصاد دانش&zwnj;بنیان مورد بررسی قرار گیرد. در یک تحلیل نظری، به طور کلی می&zwnj;توان ویژگی&zwnj;های زیر را برای اقتصاد دانش&zwnj;بنیان بیان کرد:</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>1.&nbsp;</b>اقتصاد دانش&zwnj;بنیان اقتصاد کمیابی منابع نیست، بلکه اقتصاد فراوانی منابع است؛ زیرا بر خلاف بسیاری از منابع که هنگام مصرف مستهلک می&zwnj;شوند، اطلاعات و دانش، که اساس اقتصاد دانش&zwnj;بنیان است، می&zwnj;تواند بارها مصرف شود و با مصرف بیشتر در واقع رشد کند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>2.&nbsp;</b>در اقتصاد دانش&zwnj;بنیان، دانش به کالا تبدیل می&zwnj;شود و به فروش می&zwnj;رسد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>3. </b>اقتصاددانش&zwnj;بنیان به نوعی یک اقتصاد بدون وزن است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>4.&nbsp;</b>دراقتصاد دانش&zwnj;بنیان، دانش پایگی اقتصاد وابسته به مجموعه&zwnj;ای از نظام&zwnj;ها و فرآیندهای دانشی جامعه است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>5.&nbsp;</b>محل فعالیت در اقتصاد دانش&zwnj;بنیان اهمیت چندانی ندارد، زیرا با استفاده از فناوری&zwnj;ها و روش&zwnj;های مناسب، بازارها و سازمان&zwnj;های مجازی به وجود می&zwnj;آید و در خدمت فعالیت قرار می&zwnj;گیرد. آنچه مهم است سرعت عمل در فعالیت&zwnj;ها و دسترسی به کل جهان است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>6.&nbsp;</b>دراقتصاد دانش&zwnj;بنیان، سهم قابل توجهی از تولید ملی سرانه در رشته&zwnj;ی فعالیت&zwnj;های دانش&zwnj;پایه و دانش&zwnj;ساز، مانند صنایع دارای فناوری برتر، خدمات مالی و تجاری پیشرفته&zwnj;تر و کارآمدتر و به ویژه از فعالیت&zwnj;های آموزشی و پژوهشی تخصصی تولید می&zwnj;شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در حقیقت اقتصاد دانش&zwnj;بنیان با بهره&zwnj;وری بیشتر عوامل تولید و رفتار بهینه&zwnj;ی اقتصادی از نظر تخصیص منابع کار می&zwnj;کند و در نتیجه، دارای نرخ رشد بالاتری خواهد بود.(*)</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: left"><span style="font-size: 12px"><strong>ادامه دارد...</strong></span></div><div dir="rtl" style="text-align: right"><strong><span style="font-size: 12px">*مجتبی جباری&zwnj;پور هریس، دانشجوی دکترای مدیریت و پژوهشگر/انتهای متن/</span></strong></div></div>