10664 به مناسبت سال‏روز فتح خرمشهر چرا پس از فتح خرمشهر جنگ ادامه یافت؟ آن‌چه با میانجی‌گری عربستان در قالب قطع‌نامه‌ی 514 مطرح شده بود، بسیاری از نظریات امام(ره) و مردم ایران را تأمین نمی‌کرد. در واقع آن‏ها در برابر امتیازات زیادی که به عراق داده بودند با دادن وعده‌ی بازگشت طرفین!! به مرزهای بین المللی و پرداخت غرامت خرابی‌ها به ایران، به نوعی خواسته بودند که ایران را مانند کودکان فریب دهند... <div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>گروه تاریخ اندیشکده&nbsp;برهان/انوشه میرمرعشی؛ </strong>بیش از 10 سال از آن روزهایی گذشته که در مطبوعات دوم خردادی شبهاتی درباره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی اشتباه بودن تصمیم نظام جمهوری اسلامی و امام خمینی(ره) برای نپذیرفتن قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صلح بعد از فتح خرمشهر، مطرح می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شد البته قبل از آن هم در محافل غیر رسمی و جلسات تخصصی مباحثی درباره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی درست یا نادرست بودن این تصمیم توسط برخی از بزرگان عرصه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی دفاع مقدس مطرح شده بود اما شبهه افکنی مطبوعات زنجیره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای در دوران اصلاحات درباره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی ادامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی جنگ بعد از فتح خرمشهر و حتی نحوه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی دفاع فرماندهان عرصه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی دفاع و شهادت، آن قدر وسیع بود که متأسفانه اثراتش هم<span dir="ltr">&zwnj;</span>چنان میان مردم و به ویژه در ذهن بخش زیادی از جامعه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی دانش<span dir="ltr">&zwnj;</span>جویی کشور باقی مانده است. </span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در واقع این دانش<span dir="ltr">&zwnj;</span>جویان امروز و نوجوانان دیروز، تنها آن شبهات را شنیده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند ولی پاسخ<span dir="ltr">&zwnj;</span>های مستدلی که در آن زمان و حتی در سال<span dir="ltr">&zwnj;</span>های بعد، از طرف کارشناسان دفاع مقدس داده شد، را نشنیده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند. برای همین ضرورت رفع شبهه در این زمینه هم<span dir="ltr">&zwnj;</span>چنان احساس می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>حقارتی که در تاریخ ثبت شد ...</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">آزاد سازی خرمشهر برای صدام و ارتش بعث عراق شک بزرگی بود. شکی که کوهی از حقارت را برای صدام به دنبال داشت. آخر صدام آن روزی که جلوی دوربین<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها توافق<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی الجزایر را پاره کرده بود، با تفرعنی مثال زدنی اعلام کرده بود که 24 ساعته خرمشهر و یک هفته<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای کل خوزستان را می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیرد اما گرفتن خرمشهر، با وجود 10 روز تحرک قبل از حمله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی رسمی به خاک ایران، به 34 روز تبدیل شد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">آن وقت تازه بعد از سقوط خرمشهر و اشغال آن توسط ارتش بعث عراق، تا یک<span dir="ltr">&zwnj;</span>سال و نیم بعدش هرچه تلاش کرد که کل خوزستان را بگیرد، نتوانست که نتوانست؛ البته صدام در آن یک سال و نیم، هم<span dir="ltr">&zwnj;</span>چنان روحیه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی پرتبخترش را حفظ کرده بود و دایم از پیروزی بزرگ ارتش یک میلیون نفری<span dir="ltr">&zwnj;</span>اش، بر ارتش ایران، آن هم بر ارتش از هم پاشیده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی بعد از انقلاب اسلامی و چند هزار نیروی رسمی سپاه، داد سخن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها داشت. حالا البته می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان به این شرایط نظامی، اوضاع بهم ریخته<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی سیاسی کشور را در دوران ریاست جمهوری بنی صدر و بعد هم اعلام جنگ مسلحانه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی &laquo;منافقین&raquo; به مردم و انقلابشان را اضافه کرد تا معلوم شود، چه<span dir="ltr">&zwnj;</span>قدر آزادسازی خرمشهر برای صدام حقارت بار بود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span><b><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600">آزاد سازی خرمشهر برای صدام و ارتش بعث عراق شک بزرگی بود. شکی که کوهی از حقارت را برای صدام به دنبال داشت. آخر صدام آن روزی که جلوی دوربین<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها توافق<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی الجزایر را پاره کرده بود، با تفرعنی مثال زدنی اعلام کرده بود که 24 ساعته خرمشهر و یک هفته<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای کل خوزستان را می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیرد اما گرفتن خرمشهر، با وجود 10 روز تحرک قبل از حمله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی رسمی به خاک ایران، به 34 روز تبدیل شد.</span></span></div></div></div></b></div><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>عربستان میانجی</b><b><span dir="ltr">&zwnj;</span></b><b>گر</b><b>!!</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">حالا این حقارت و ترس فقط برای صدام نبود، کشورهای عربی منطقه هم که حسابی از ابتدای حمله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی ارتش بعث عراق به ایران، از صدام حمایت کرده بودند، هم کلی تحقیر شده و هم کلی ترسیده بودند. آخر آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها تنها دو روز قبل از&nbsp;تجاوز عراق به ایران در کنفرانس سران عرب در جده موافقت خود را برای تجاوز ارتش صدام به ایران اعلام کرده بودند البته به غیر از سوریه و لیبی که با حمله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی عراق به ایران مخالفت کرده<span dir="ltr">&zwnj;</span>بودند؛ همه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی آن کشورهای عرب با این حمله موافق بودند و به جز آن، نزدیک به 40 میلیارد دلار هم به جناب صدام کمک مالی و تسلیحاتی کرده بودند ... پس با آزادی خرمشهر آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها هم تحقیر شده بودند و تازه از الگوگیری مردمشان از انقلاب اسلامی ایران هم به شدت ترسیده بودند. </span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">برای همین عربستان به عنوان میانجی وارد میدان شد. چون بعد از آزادی خرمشهر دیگر صدام و البته آمریکا، اسراییل و کشورهای مرتجع عرب منطقه مطمئن شده بودند که تجزیه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی ایران امکان ندارد و از آن مرحله به بعد آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها باید به دنبال گزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تضعیف ایران و پایان دادنی آبرومندانه برای آغازگر جنگ می<span dir="ltr">&zwnj;</span>بودند. بدین شکل بود که پیشنهاد صلح مطرح شد که در نهایت امام خمینی(ره) و دستگاه دیپلماسی ایران آن را نپذیرفت. نپذیرفتنی که دلایل آن در صفحه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های کتاب<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها باقی مانده و بسیاری از مردم ایران آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها را نمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>دانند. &nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>آن</b><b><span dir="ltr">&zwnj;</span></b><b>چه</b><b> در قطع</b><b><span dir="ltr">&zwnj;</span></b><b>نامه</b><b> مشخص نشده بود...</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">واقعیت آن است که آن<span dir="ltr">&zwnj;</span>چه با میانجی<span dir="ltr">&zwnj;</span>گری عربستان مطرح شده بود و در قالب قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 514 توسط دستگاه دیپلماسی نظام جمهوری اسلامی و با نظارت رهبر کبیر انقلاب مورد بررسی قرار گرفته بود، بسیاری از نظریات امام(ره) و مردم مقاوم ایران را تأمین نمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>کرد. آخر در این قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه که در 21 تیر 1361.ش در شورای امنیت سازمان ملل تصویب شده بود؛ حامیان صدام سعی تمام کرده بودند که موضع برتر جمهوری اسلامی در مقابل عراق را بکوبند و در مقابل، موضع عراق را بالا ببرند. </span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">آن وقت در برابر امتیازات زیادی که در این قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه به عراق داده بودند با دادن وعده<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی بازگشت طرفین!! به مرزهای بین المللی و پرداخت غرامت خرابی<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها به ایران، به نوعی خواسته بودند که ایران را مانند کودکان فریب دهند اما در مقابل امام(ره) برای قبول کردن این قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه از طرف ایران شروطی تعیین کردند تا که حقوق ایران احقاق شود. این شروط در اصل همان مواردی بود که حامیان صدام به عمد آن را در متن قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه مشخص نکرده بودند ...</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">از ابتدای حمله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی عراق به ایران، شورای امنیت در قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صوری 479 از طرفین متخاصم خواسته بود که مخاصمه را ترک کنند. یعنی تجاوزی در کار نبوده و ایران و عراق هردو با هم مخاصمه را در مرزهایشان آغاز کرده بودند. آن وقت دقیقاً در قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 514 هم دوباره همین مسأله در متن قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه تکرار شده بود، یعنی باز هم عراق به عنوان<u> متجاوز</u> شناخته نشده بود. امام(ره) هم در مقابل، مسأله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی تجاوزگری عراق را مطرح کردند و شرط کردند که باید متجاوز در این جنگ به شکل رسمی به جهان اعلام شود اما مورد بعدی که در آن قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه مشخص نگردیده بود، این مطلب بود که <u>چه تضمینی</u> وجود دارد که مناطق ایرانی هم<span dir="ltr">&zwnj;</span>چنان در اشغال ارتش بعث عراق، به ایران برگردانده شود و این<span dir="ltr">&zwnj;</span>که هیچ تضمینی هم ارایه نشده که صدام بعد از پذیرش آن قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه دوباره به خاک ایران حمله نکند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">مورد بعدی این بود که در این قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه حملات ارتش بعث عراق به <u>مناطق مسکونی</u> محکوم نشده بود و دیگر این<span dir="ltr">&zwnj;</span>که در این قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه تکلیف <u>اسیران جنگی</u> دو کشور مشخص نگردیده بود. براساس همین موارد اصلی روشن نشده در قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 514، امام(ره) شروطی برای مشخص شدن این چند مورد مهم و سپس پذیرش قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه مطرح کردند که در نهایت به دلیل عدم پذیرش این شروط، این قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه از طرف جمهوری اسلامی ایران رد شد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span><b><div class="inbodySotitr"><div class="sotText" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600">از ابتدای حمله<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی عراق به ایران، شورای امنیت در قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی صوری 479 از طرفین متخاصم خواسته بود که مخاصمه را ترک کنند. یعنی تجاوزی در کار نبوده و ایران و عراق هردو با هم مخاصمه را در مرزهایشان آغاز کرده بودند. آن وقت دقیقاً در قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 514 هم دوباره همین مسأله در متن قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه تکرار شده بود، یعنی باز هم عراق به عنوان<u> متجاوز</u> شناخته نشده بود.</span></span></div></div></b></div><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>وقتی جنگ ادامه پیدا کرد...</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">پس از رد قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 514 از طرف ایران، جنگ ادامه پیدا کرد؛ آن هم با حمایت کامل مردم از تصمیم مسؤولین نظام؛ اما حالا خود صدام و حامیانش از یک چیز مطمئن شده بودند و آن این<span dir="ltr">&zwnj;</span>که ایران اسلامی به هیچ وجه از شروطش کوتاه نخواهد آمد. پس برای تضعیف ایران راه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های جدیدی هم<span dir="ltr">&zwnj;</span>چون دادن سلاح شیمیایی به صدام، حمایت تسلیحاتی و مالی بیش<span dir="ltr">&zwnj;</span>تر از طرف کشورهای غربی و عربی و حتی شوروی آغاز شد. حمایتی که به جنگ میان ایران با جهان استکبار بدل شد. جنگی که در نهایت با امداد الهی برگرفته از ایمان و تدبیر رهبر انقلاب و مردم انقلابی با فراز و نشیب<span dir="ltr">&zwnj;</span>های زیاد، تا سال 1367.ش ادامه پیدا کرد تا با صدور قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 598 و تأمین نظر امام(ره) در قبول شروط ایران از طرف عراق، پایان بپذیرد.&nbsp;&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">و صد البته که درباره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی چگونگی ایثارگری<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها، عملیات<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها، شهادت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها، مظلومیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های مردم ایران و مذاکرات سیاسی منجر شده به صدور قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 598، کتاب<span dir="ltr">&zwnj;</span>های بسیاری می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان، نوشت...*</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span><div class="inbodySotitr"><div class="sotText" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px"><strong><span style="color: #ff6600">پس از رد قطع<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 514 از طرف ایران، جنگ ادامه پیدا کرد؛ آن هم با حمایت کامل مردم از تصمیم مسؤولین نظام؛ اما حالا خود صدام و حامیانش از یک چیز مطمئن شده بودند و آن این<span dir="ltr">&zwnj;</span>که ایران اسلامی به هیچ وجه از شروطش کوتاه نخواهد آمد. پس برای تضعیف ایران راه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های جدیدی هم<span dir="ltr">&zwnj;</span>چون دادن سلاح شیمیایی به صدام، حمایت تسلیحاتی و مالی بیش<span dir="ltr">&zwnj;</span>تر از طرف کشورهای غربی و عربی و حتی شوروی آغاز شد.</span></strong></span></div></div></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>منابع:</strong></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">1- علل تداوم جنگ (جنگ ایران و عراق3)، محمد درودیان، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">2- نظام امنیت جمعی سازمان ملل متحد و تجاوز رژیم عراق به ایران، نویسندگان زمانی و منصوری لاریجانی، بنیاد حفظ آثار و ارزش<span dir="ltr">&zwnj;</span>های دفاع مقدس</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">3-فصل<span dir="ltr">&zwnj;</span>نامه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی فرهنگ پایداری، - مطلب تهاجم عراق به خرمشهر به روایت سرلشگر عراقی- ، دوره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی جدید، سال اول، شماره<span dir="ltr">&zwnj;</span>ی 1، تابستان 87&nbsp;&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><strong><span style="font-size: 12px">(*) انوشه میرمرعشی؛ پژوهشگر/انتهای متن|</span></strong></div>