10816 آیا اشتغال زنان یک نیاز کاذب است؟! جدا از برخی مشاغل که حضور زنان در آن‌‌ها ضروری می‌‌باشد؛ گرایش روز افزون خانم‌‏ها به اشتغال این سؤال را به ذهن متبادر می‌‏سازد که دلیل اشتیاق زنان برای حضور در بازار کار چیست و چرا برخی از خانم‏ها حتی بدون نیاز مالی به سراغ مشاغل بیرون از منزل می‏روند؟ <div class="alJ f12 lnH20 clr" style="margin: 5px; direction: rtl"><div dir="rtl"><b>&nbsp;گروه فرهنگی-اجتماعی برهان؛ </b><span>امروزه اشتغال زنان، یکی از مسائل مطرح در جامعه&zwnj;&zwnj;ی ماست. زنان به علل گوناگون به کار بیرون از منزل روی می&zwnj;&zwnj;آورند که این مسئله علاوه بر اینکه مسئولیت مضاعفی را بر دوش آن&rlm;&zwnj;ها می&rlm;&zwnj;افکند در برخی مواقع مشکلاتی را در خانواده و جامعه به وجود می&zwnj;&rlm;آورد. از آن&zwnj;جا که زن در خانواده نقشی حساس و محوری دارد؛ اشتغال وی می&rlm;&zwnj;تواند تأثیری مستقیم بر نهاد خانواده داشته باشد از این رو این مسئله مورد توجه جامعه&zwnj;&rlm;شناسان و تحلیل&rlm;گران قرار گرفته است و از ابعاد گوناگون به بررسی این مسئله می&rlm;&zwnj;پردازند.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">خانم دکتر <strong>&laquo;افخم&zwnj;السادات حسینی&raquo;</strong> از اساتید حوزه و دانشگاه سال&zwnj;&rlm;هاست که در خصوص مباحث خانواده به تحقیق و پژوهش مشغول بوده و در نشست&zwnj;&zwnj;های زیادی با همین عنوان شرکت کرده است. به سراغ او رفتیم تا از نظرات ایشان در باب اشتغال زنان استفاده کنیم.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>یکی از مسائل مهمی که امروزه در جامعه&zwnj;ی ما مطرح است بحث اشتغال زنان و بایدها و نبایدهای آن است. عده&zwnj;ای به طور کلی موافق یا مخالف این مسئله هستند و عده&zwnj;ای هم طبق شرایطی این مسئله را برای خانم&zwnj;ها جایز می&zwnj;دانند. به طور کلی، دلایل اصلی اقبال زنان جامعه&zwnj;ی ما به اشتغال چیست و چه عواملی سبب می&zwnj;شود که حتی در صورت عدم نیاز مالی، برخی به اشتغال بیرون از منزل گرایش پیدا &zwnj;کنند؟</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اشتغال را باید از فعالیت اجتماعی جدا کنیم. اگر به فرض بگوییم که برخی بدون نیاز مالی به سراغ مشاغل بیرون از منزل می&zwnj;روند، پس نتیجه می&zwnj;گیریم که آن&zwnj;ها بیشتر به یک فعالیت بیرون از منزل نیاز دارند تا به درآمدی که از اشتغال به دست می&zwnj;آورند؛ یعنی به فعالیت اجتماعی، زنده بودن و پویا بودن و به طور کلی به چیزی فراتر از پرداختن صرف به کارهای منزل نیاز دارند. دلیل عمده&zwnj;&zwnj;اش این است که آن&zwnj;ها دوست دارند تا به عنوان نیمی از جامعه در ساخت جامعه شریک باشند:</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span>-</span>گاهی از اوقات واقعاً وجودشان ضروری به نظر می&zwnj;رسد، مانند مشاغلی که حضور زنان در آن&zwnj;ها لازم است و شخص دیگری نمی&zwnj;تواند جای آن&zwnj;ها را پر کند. در این گونه مشاغل انگیزه&zwnj;ی زنان هم قوی&zwnj;تر می&zwnj;شود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span>-<span>&nbsp;</span></span>گاهی اوقات کسب درآمد نقش مهمی در گرایش خانم&zwnj;ها به اشتغال دارد، مثلاً در خانواده&zwnj;هایی که مرد به تنهایی توان اداره&zwnj;ی زندگی را ندارد، زن مشارکت می&zwnj;کند و از این مشارکت لذت می&zwnj;برد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span>- <span>گ</span></span>اهی هم متأسفانه بحث <span>استقلال اقتصادی زنان مطرح می&zwnj;شود. البته در بعضی موارد عدم رسیدگی و ندادن نفقه به زنان سبب ایجاد این انگیزه در بین زنان می&zwnj;گردد. در واقع برخی به این نتیجه می&zwnj;رسند که اگر خودشان درآمد داشته باشند، بهتر می&zwnj;توانند زندگی کنند. </span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span>-<span> </span></span>گاهی دختران مجرد به دلیل توان مالی پایین خانواده در تحقق خواسته&zwnj;های خود با انگیزه&zwnj;ی درآمدزایی به اشتغال بیرون از منزل روی می&zwnj;آوردند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span>- </span>عده&zwnj;ای هم حتی بدون نیاز به درآمد دوست دارند که در جامعه شاغل باشند تا یک شأن اجتماعی کسب &zwnj;کنند. البته این مسئله ممکن است تأثیر مثبتی در تربیت فرزندان داشته باشد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: right">اشتغال را باید از فعالیت اجتماعی جدا کنیم. اگر به فرض بگوییم که برخی بدون نیاز مالی به سراغ مشاغل بیرون از منزل می&zwnj;روند، پس نتیجه می&zwnj;گیریم که آن&zwnj;ها بیشتر به یک فعالیت بیرون از منزل نیاز دارند تا به درآمدی که از اشتغال به دست می&zwnj;آورند.</div><div dir="rtl" align="center">&nbsp;</div><div dir="rtl">به هر حال تحلیل این مسئله مفصل است. در حقیقت علاقه داشتن به فعالیت&zwnj;های اجتماعی یا مثمر ثمر بودن در اجتماع را باید از اشتغال به معنی درآمدزایی جدا کنیم. بسیاری از خانم&zwnj;ها بعد از اینکه خیالشان از بابت امور منزل راحت می&zwnj;شود، دوست دارند فعالیت اجتماعی نیز داشته باشند و این خیلی هم خوب است.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>در جامعه&zwnj;ی امروز، استقلال مالی زنان یکی از دلایل عمده&zwnj;ی گرایش زنان به اشتغال بیرون از منزل است. این مسئله چه تأثیری بر روابط بین زن و شوهر می&zwnj;گذارد؟</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">استقلال&zwnj;طلبی در جامعه و خانواده نوعی مقابله و حق&zwnj;خواهی به شمار می&zwnj;آید که در این استقلال&zwnj;طلبی ممکن است زنان، بسیاری از خصوصیات طبیعی و فطری خویش را نادیده بگیرند و این امر به تغییر رفتار و نوع نگرش زنان منجر &zwnj;شود. به طور حتم استقلال&zwnj;طلبی خانم&zwnj;ها به روابط صمیمانه&zwnj;ی زوجین لطمه وارد می&zwnj;کند و ممکن است مشکلات زیادی را برای آن&zwnj;ها به وجود آورد. اما ابتدا باید ببینیم که چرا این انگیزه در بین زنان جامعه&zwnj;ی ما ایجاد شده است. دختری در خانواده&zwnj;ی خود می&zwnj;بیند که پدرش آن طور که باید به نیازهای مادر یا حتی بچه&zwnj;ها توجهی نکرده یا اگر هم تلاشی کرده است، به درستی برای رفاه خانواده خرج نکرده و رسماً نیازهای طبیعی و خدادادی آن&zwnj;ها تأمین نشده است. به همین دلیل، اشتغال را بهترین راه برای رفع نیازهایش می&zwnj;بیند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اینجاست که حس استقلال&zwnj;طلبی بروز پیدا می&zwnj;کند و دختر برای اینکه به سرنوشت مادرش دچار نشود، به اشتغال روی می&zwnj;آورد. پس اگر این مسئله را ریشه&zwnj;یابی کنیم، می&zwnj;بینیم که دلیل اصلی آن بی&zwnj;توجهی برخی از مردان است؛ یعنی برای مثال، اگر ما 100 تا خانم داریم که استقلال&zwnj;طلب هستند، به صراحت می&zwnj;توان گفت که در سابقه&zwnj;ی ذهنی 90 نفر از آن&zwnj;ها مردان غیرمتعهدی وجود داشته&zwnj;اند که سبب شده&zwnj;اند این شخص قبل از اینکه به معضلات زندگی برخی از خانم&zwnj;ها دچار شود، خودش به فکر استقلال مالی بیفتد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>شما به برخی از دلایل استقلال&zwnj;طلبی خانم&zwnj;ها اشاره کردید. لطفاً کمی هم از پیامدهای این مسئله بگویید.</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اساساً تمام زیبایی زندگی متأهلی و زوجیت به این است که در یک خانواده زن و مردی در کنار یکدیگر زندگی کنند، زن تدبیر امور داخلی منزل را بر عهده بگیرد و تأمین مایحتاج زندگی نیز بر عهده&zwnj;ی مرد باشد. البته ممکن است در برخی موارد زن هم در تأمین امور بیرون از منزل کمک کند و هم به امور داخل منزل رسیدگی کند &zwnj;ـ&zwnj;که البته زحمت مضاعفی را برای زن به همراه دارد&zwnj;ـ اما می&zwnj;خواهیم خانواده را از منظر اسلام ترسیم کنیم.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">ازدواج در فرهنگ اسلام 6 هدف کلیدی دارد که یکی از اهداف 6گانه&zwnj;ی&zwnj; آن، مشارکت در حیات مادی زوجین است. به طور طبیعی و طبق آموزه&zwnj;های اسلام، مرد فعالیت&zwnj;های بیرون از منزل را بر عهده می&zwnj;گیرد و از آن طریق کسب درآمد می&zwnj;کند و خانم فعالیت&zwnj;های داخل منزل را بر عهده می&zwnj;گیرد و به امور داخلی منزل رسیدگی می&zwnj;کند. در این صورت، زن و مرد هر دو از منافع یکدیگر بهره می&zwnj;برند. مرد باید با گشاده&zwnj;رویی و با مناعت طبع هر چه بیشتر، بر اساس انجام وظیفه و با خوشحالی، درآمدی را که کسب می&zwnj;کند در اختیار همسر و فرزندانش بگذارد. در اینجاست که آن حس استقلال&zwnj;طلبی به زوجیت و این بنای گرم و قشنگ لطمه می&zwnj;زند، چون نیاز متقابل زن و شوهر به یکدیگر است که این بنا را گرم و ماندگار نگه می&zwnj;دارد. اگر مرد برای خودش خرج کند و زن هم برای خود درآمد داشته باشد و خرج کند، در واقع خانه تبدیل به یک خوابگاه می&zwnj;شود و دیگر زوجیت معنایی ندارد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="color: #ff6600"><b>به طور حتم استقلال&zwnj;طلبی خانم&zwnj;ها به روابط صمیمانه&zwnj;ی زوجین لطمه وارد می&zwnj;کند و ممکن است مشکلات زیادی را برای آن&zwnj;ها به وجود آورد. اما ابتدا باید ببینیم که چرا این انگیزه در بین زنان جامعه&zwnj;ی ما ایجاد شده است.</b></span></div></div></div>&nbsp;</div><div dir="rtl">در رابطه&zwnj;ی زوجیت، خداوند در بحث نفقه که آن را بر عهده&zwnj;ی مرد قرار داده و بر او واجب کرده است این لطافت و ظرافت را قرار داده است. این موضوع به آن معنا نیست که زن نیازمند مرد است، بلکه اتفاقاً مرد نیازمند تأمین زن است تا آن روحیه&zwnj;ای که خدا در وجودش قرار داده است ارضا شود و لذت ببرد. البته در تربیت&zwnj;های غلط ما گاهی اوقات این نگاه همراه با منت و زحمت تلقی شده و یکی از پیامدهای آن رشد روحیه&zwnj;ی استقلال&zwnj;طلبی در خانم&zwnj;ها بوده است. استقلال&zwnj;طلبی خانم&zwnj;ها به روابط صمیمانه&zwnj;ی زوجین لطمه وارد می&zwnj;کند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>خانم دکتر، منتقدان به بحث اشتغال زنان عقیده دارند که اشتغال زنان با نقش&zwnj;های دیگر آن&zwnj;ها در خانواده سازگاری ندارد. نظر شما در این باره چیست؟ </b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">باید ببینیم منظورمان کدام زن و چه شرایطی است. در یک برهه&zwnj;ای مادر باید کاملاً در خدمت فرزند خود باشد، مثل دوران بارداری، شیردهی و حضانت؛ یعنی دورانی که آن بچه به مادر وابستگی شدیدی دارد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اگر بخواهیم فرزندمان به طور طبیعی و اصولی و استاندارد بزرگ شوند، بچه تا 7 سال طبق تربیت اسلامی بایستی آزاد زندگی کند. در این سن شاغل بودن مادر سبب لطمه زدن به این آزادی می&zwnj;شود، چون مادر است که تعیین می&zwnj;کند بچه باید بخوابد یا بیدار باشد، کدام لباس را بپوشد و... در این سن اگر کودک به مهد کودک، پدربزرگ و مادربزرگ، دوست و اقوام یا پرستار سپرده شود، دچار آسیب می&zwnj;گردد، زیرا دقیقاً در سال&zwnj;هایی که شخصیت کودک در حال شکل&zwnj;گیری است و نیاز به اعتماد و آرامش و آغوش مادر دارد، مادر کنارش نیست.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در این شرایط مسلماً اشتغال زن با وظیفه&zwnj;ی مادری ناسازگار است. البته اگر بین زن و شوهر توافق وجود داشته باشد، ممکن است این موضوع در وظیفه&zwnj;ی همسری مشکلی ایجاد نکند. حتی ما گاهی دیده&zwnj;ایم که ساعت کاری یک خانم بیشتر از ساعت کاری همسرش است، اما آقا با استقبال و روی خوش از او استقبال می&zwnj;کند و در سامان&zwnj;دهی کارهای منزل با یکدیگر مشارکت می&zwnj;کنند و مشکلی برایشان به وجود نمی&zwnj;آید، چون دو انسان عاقل و بالغ هستند که با هم بر سر این مسئله توافق کرده&zwnj;اند و می&zwnj;توانند با یکدیگر کنار بیایند. اما در مورد فرزند آن&zwnj;ها این گونه نیست. کودک با دلیل و منطق کاری ندارد. او در این سن خاص، آزادی را مطالبه می&zwnj;کند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">البته در شرایطی که بچه&zwnj;ها بزرگ می&zwnj;شوند و مثلاً در ساعت&zwnj;هایی از روز به مدرسه می&zwnj;روند و به حضور مادر احتیاجی ندارند، مادر می&zwnj;تواند شاغل باشد. در این سنین، کنار پدربزرگ و مادربزرگ بودن کودک را ناراحت نمی&zwnj;کند و اشتغال مادر اشتغال در تعارض با وظیفه مادری او قرار نمی&zwnj;گیرد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>بخش اعظمی از مشاغل زنان در جامعه&zwnj;ی امروز ما مستلزم اختلاط با مردان است. نظر شما در رابطه با این مشاغل چیست؟</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">این مشاغل نه تنها مجاز نیست، بلکه می&zwnj;توان گفت مصیبت&zwnj;های آن بسیار بیشتر از موهبت&zwnj;هایش است. از نظر اسلام، اشتغال زنان مجاز است. بعضی از فرهنگ&zwnj;ها به شدت به زن ظلم می&zwnj;کنند و به او اجازه نمی&zwnj;دهند شأن اجتماعی داشته باشد و به جز کارهای منزل چیز دیگری از او طلب نمی&zwnj;کنند و این کارها را هم کارهای نازلی می&zwnj;دانند. در مقابل این تفکر، فرهنگ دیگری وجود دارد که بر اساس یک ظلم تاریخی در حق زن ساخته شده و به فمینیسم معروف است. در این تفکر می&zwnj;گویند هر چه بیشتر بیرون باشی و پا به پای مردان کار کنی بهتر است، زیرا تو با مردان فرقی نداری. هر دوی این فرهنگ&zwnj;ها امتحانشان را بد پس داده&zwnj;اند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اسلام راه متعادلی را پیش&zwnj;بینی کرده که در قرآن کریم آمده است: &laquo;للرجال نصیب من مکتسبوا و للنساء نصیب من مکتسبن&raquo; یعنی آنچه مردان کسب می&zwnj;کنند به خودشان تعلق دارد و آنچه زنان کسب می&zwnj;کنند نیز به خودشان تعلق دارد و مانند مردان اجازه&zwnj; دارند آن را مدیریت و برنامه&zwnj;ریزی کنند. از صدر اسلام همسر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیز شاغل بودند، منتها بدون اختلاط با مردان؛ یعنی مدیریت تجارت را بر عهده داشتند، کارگر و کارمند استخدام کرده بودند، اما خودشان سفر نمی&zwnj;کردند. به تعبیر امروزی، اگر شرکت تجارتی داشتند، خودشان مدیرعامل آن بودند و به هیچ عنوان در کار ایشان اختلاط با مردان وجود نداشت. با این شرایط، اسلام مانعی برای اشتغال زنان نمی&zwnj;بیند. نکته&zwnj;ی جالب این است که آن فرهنگ سراسر ظلم به زن می&zwnj;گوید که حق مالکیت نداری و فرهنگ افراطی برخاسته از آن ظلم تاریخی که فمینیسم نام دارد می&zwnj;گوید زن در کنار حق مالی، وظیفه&zwnj;ی مالی نیز دارد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">این در حالی است که اسلام می&zwnj;گوید زن در اسلام حق مالی دارد، اما وظیفه&zwnj;ی مالی ندارد و این بسیار زیباست. این دو گروه حسرت می&zwnj;خورند که چرا چنین حقوق و قانونی در فرهنگ و کشورشان وجود ندارد، اما ما این فرهنگ زیبا را داریم و متأسفانه در اجرای آن موفق نبوده&zwnj;ایم.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">در اسلام وقتی اشتغال زن با شأن بزرگ&zwnj;ترش یعنی عفاف و حجاب درگیر می&zwnj;شود، اولویت با اشتغال نیست. در واقع هر شغل یا محیط کاری برای زن مناسب نیست و جالب اینجاست که امروز فمینیست&zwnj;های پست&zwnj;مدرن به خاطر اینکه شأن خود را در نتیجه&zwnj;ی اختلاط با مردان در خطر دیده&zwnj;اند به این نتیجه رسیده&zwnj;اند که این اختلاط باید به حداقل برسد و در این راستا دو طرح ارائه داده&zwnj;اند که بسیار بر روی آن&zwnj;ها تأکید می&zwnj;کنند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">یکی از آن طرح&zwnj;ها جداسازی حداکثری از مردان است. حتی برخی دبیرستان&zwnj;های آلمان و انگلیس خاص دختران است که شهریه&zwnj;اش بسیار گران&zwnj;تر از دبیرستان&zwnj;های مختلط است و دوم بحث مادری است. آن&zwnj;ها که خودشان به دنبال تضعیف نقش مادری بودند، با فهمیدن این مسئله که بسیاری از ویژگی&zwnj;های اخلاقی و روحی&zwnj;ـ&zwnj;روانی، مانند گشایش خاطر، سلامتی روحی و روانی و فواید بسیار دیگر، با مادر شدن یک زن نصیب او می&zwnj;شود؛ حال به دنبال جبران اشتباهات قبلی خود و تقویت و ترویج <span>نقش مادری هستند و حتی داشتن 3 فرزند را به زنان پیشنهاد می&zwnj;دهند که معلوم است با اشتغال همخوانی ندارد. در حقیقت آن&zwnj;ها با مصیبت&zwnj;هایی که کشیده&zwnj;اند به این نتیجه رسیده&zwnj;اند، در حالی که اسلام قبلاً این مسائل را پیش&zwnj;بینی کرده بود که اشتغال زنان نباید موجب شود اختلاط با مردان اتفاق بیفتد یا و به نقش مادری زن لطمه&zwnj;ای وارد شود.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="color: #ff6600"><b>در اسلام وقتی اشتغال زن با شأن بزرگ&zwnj;ترش یعنی عفاف و حجاب درگیر می&zwnj;شود، اولویت با اشتغال نیست. در واقع هر شغل یا محیط کاری برای زن مناسب نیست و جالب اینجاست که امروز فمینیست&zwnj;های پست&zwnj;مدرن به خاطر اینکه شأن خود را در نتیجه&zwnj;ی اختلاط با مردان در خطر دیده&zwnj;اند به این نتیجه رسیده&zwnj;اند که این اختلاط باید به حداقل برسد.</b></span></div></div></div></div><div dir="rtl" align="center">&nbsp;</div><div dir="rtl">البته بعضی از مشاغل مستلزم حضور و اختلاط زن و مرد در محیط کاری نیست و زنان می&zwnj;توانند به آن مشاغل رجوع کنند. می&zwnj;توان گفت بسیاری از شغل&zwnj;هایی که در آن&zwnj;ها زن و مرد باید مختلط با هم کار کنند شغل&zwnj;های نازلی هستند. به نظرم مشاغلی که برای خانم&zwnj;ها مناسب هستند در 3 دسته می&zwnj;گنجند:</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><strong><span>1.</span></strong><span><span>&nbsp;</span></span>تدریس در مدارس و دانشگاه&zwnj;ها</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><strong><span>2.</span></strong><span><span> </span></span>مشاغل بهداشتی و درمانی</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><strong><span>3.</span></strong>&nbsp;<span>مشاوره و روان&zwnj;شناسی </span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">زن&zwnj;ها بدون اختلاط با مردان می&zwnj;توانند در این مشاغل موفق باشند، اما مشاغل مدیریتی که معمولاً در آن&zwnj;ها اختلاط بین زن و مرد زیاد خواهد بود و علاوه بر آن، فرصت اشتغال مردان نیز از بین می&zwnj;رود و جامعه دچار انحراف&zwnj;های خیلی بزرگ&zwnj;تری می&zwnj;شود، برای زنان مناسب نیستند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>دیدگاه </b><b>شما درباره&zwnj;ی الگوهای جنسیتی اشتغال، یعنی تفکیک مشاغل به مردانه و زنانه، چیست؟</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">اصلاً مناسب نیست که یک خانم سراغ مشاغلی برود که در شأن و شخصیت او نیست. در نهج&zwnj;البلاغه آمده است که &laquo;المرأه ریحانه لیس بقهرمانه&raquo; حضرت علی (علیه السلام) به امام حسن (علیه السلام) می&zwnj;فرمایند که زن ریحانه است؛ یعنی مانند گل باطراوت و خوش&zwnj;بو و لطیف است. زن پیشکار و پادو و خدمتکار نیست؛ یعنی شغل&zwnj;های نازل در جامعه به هیچ وجه در شأن زن نیست. فعالیت زنان در شغل&zwnj;هایی مثل رفتگری، نظافت و امثالهم بسیار ناگوار است. اسلام برای زن ارزش زیادی قائل شده است و هرگز نمی&zwnj;خواهد که زن پیشکار باشد، می&zwnj;خواهد زن همیشه برتر باشد، چون بخش نرم&zwnj;افزاری جامعه بر عهده&zwnj;ی زن است. من فقط آن 3 دسته شغل را برای زنان مناسب می&zwnj;دانم. شأن آن&zwnj;ها در بخش&zwnj;های علمی&zwnj;، پژوهشی، بهداشتی و مشاوره&zwnj;ای حفظ می&zwnj;شود و در این عرصه&zwnj;ها می&zwnj;توانند موفق باشند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>در حال حاضر دیدگاهی در جامعه وجود دارد که تدبیر منزل و تربیت فرزند را جزء کارهای کم&zwnj;ارزش به شمار می&zwnj;آورد. چه عواملی سبب ایجاد چنین تفکری در بین برخی از خانم&zwnj;ها شده است؟</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">کسانی که این گونه فکر می&zwnj;کنند تا حدودی حق دارند، چون در مقابل کارشان از آن&zwnj;ها قدردانی نشده و همین موضوع باعث شده است تا تصور کنند این کار نازل است، در حالی که اگر ما در روز زن از خانم خانه&zwnj;داری که 2 پژوهشگرِ نخبه تربیت کرده و به جامعه تحویل داده است تشکر می&zwnj;کردیم، این اتفاق نمی&zwnj;افتاد. کار این خانم به نظر من بسیار ارزشمندتر از یک خانم دکتر است. من خودم اگر این شخص را ببینم، دستش را هم می&zwnj;بوسم. اما متأسفانه هیچ وقت این کار انجام نشده و این هم تقصیر خودمان بوده است.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">من خودم زمانی که فرزندم وارد دبیرستان شد، تازه تحصیلات دانشگاهی را آغاز کرده بودم؛ یعنی زمانی که نیازی به من نداشت، بیرون از منزل می&zwnj;رفتم. همان زمان هم شاغل شدم؛ یعنی از او زودتر به منزل می&zwnj;آمدم. به خاطر همین فکر می&zwnj;کنم مادری <span>و همسری بسیار ارزشمند است و اگر علمای ما ارزش این نقش را روشن کرده بودند که عالم به وسیله&zwnj;ی زن اداره می&zwnj;شود و نقش زن انسان&zwnj;سازی است و در واقع تمام فعالیت&zwnj;های او در منزل از جمله آشپزی، زایمان، مراقبت از کودک، همسرداری و... همه در راستای انسان&zwnj;سازی است، هیچ گاه چنین اتفاق تلخی رخ نمی&zwnj;داد. </span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">جالب اینجاست که وقتی این مسئله به خوبی تبیین می&zwnj;شود، زنان هرگز به &zwnj;اشتغال تمایلی ندارند و به خانه&zwnj;داری افتخار می&zwnj;کنند. این موجی است که باید در جامعه پخش شود، اما متأسفانه در حال حاضر این اتفاق نمی&zwnj;افتد. متأسفانه ما به شدت درگیر فمینیست&zwnj;ها و شعارهای فمینیستی هستیم. خیلی راحت بگویم، در برخی خانواده&zwnj;ها، وقتی پسری به خواستگاری دختری می&zwnj;رود، اگر خواستگار به او بگوید که من دوست ندارم شما در فلان مکان مختلط اشتغال داشته باشید، حتی برخی از مؤمن&zwnj;ترین و مقیدترین خانواده&zwnj;ها هم مخالفت می&zwnj;کنند و می&zwnj;گویند این آدم روشن&zwnj;فکر نیست، متعصب است و ما دخترمان را به او نمی&zwnj;دهیم. این در حالی است که پسر روشن&zwnj;فکر است و حتی می&zwnj;گوید اگر در مکان&zwnj;های مناسب مثل آموزش و پرورش شاغل باشید و به فرزندمان صدمه نخورد، خودم به شما کمک می&zwnj;کنم. به هر حال، این طرز فکرها به این خاطر است که ما در معرفی ارزش&zwnj;ها، وفاق همگانی نداریم.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>سیاست&zwnj;گذاری&zwnj;های کلان دولت در سطوح اجرایی و آموزشی تا چه اندازه می&zwnj;تواند در به حداقل رساندن آسیب&zwnj;های ناشی از اشتغال زنان و خانواده تأثیرگذار باشد؟</b></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">من فکر می&zwnj;کنم مهم&zwnj;ترین اقدام، کار فرهنگی است، چون اگر دولت بگوید مثلاً خانم&zwnj;ها را فلان جا استخدام نمی&zwnj;کنم به دلیل اینکه مکان مناسبی برای آن&zwnj;ها نیست، اعتراض&zwnj;ها بلند می&zwnj;شود. همان طور که گفتم ما به شدت گرفتار تفکرات فمینیستی هستیم. اگر دولت مشاغلی را که شأن بالایی دارند و خاص زنان هستند بیشتر می&zwnj;کرد، کمک بزرگی به این موضوع می&zwnj;شد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">این در حالی است که دولت با انتصاب یک زن به سمت وزارت به بحث فمینیسم دامن زد؛ در حالی که به هیچ عنوان وزارت، وکالت و به طور کلی این مشاغل برای یک زن ارزش محسوب نمی&zwnj;شود. ترویج ارزش فکر در جامعه اهمیت دارد. اگر در کنار یک خانم وزیر، دوست او را هم که یک خانم خانه&zwnj;دارِ دانشمند است نشان بدهیم، برای نشان دادن اینکه خانه جای بسیار امنی است فرهنگ&zwnj;سازی کرده&zwnj;ایم. در واقع باید رهاورد اطمینان خاطری که یک زن با تحصیلات عالیه در خانه داشته و مراقبت از منزل و شوهر را ارزش می&zwnj;دانسته است نشان داده شود. در این صورت خود به خود بخشی از مشاغل در بین زنان طرفدار نخواهند داشت.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">نکته&zwnj;ی بعدی که باید نشان داده شود زحمت شغل&zwnj;های نازل برای زنان است و اینکه درآمد این مشاغل صرف هزینه&zwnj;های اضافی ناشی از عدم حضور زن در منزل و رفت&zwnj;وآمد و... می&zwnj;شود و عملاً پول زیادی برای فرد باقی نمی&zwnj;ماند. نمایش دادن این مسائل سبب می&zwnj;شود خود به خود اقبال به این شغل&zwnj;ها کم شود.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">مسئله&zwnj;ی بعد که باید نشان داده شود آمار مردان بیکار است که نتایج این مسئله گریبان&zwnj;گیر خود زنان می&zwnj;شود. باید آمار مردانی را که بیکار هستند و مصیبت&zwnj;هایی را که نصیب همین زنان جویای کار می&zwnj;شود ارائه دهیم. برای مثال، باید سیاست استخدام 70 درصدی مردان و 30 درصدی زنان را بیان کنیم و بگوییم که فواید این مسئله بیشتر عاید خود زنان می&zwnj;شود و در واقع پدران و شوهران و برادران آن&zwnj;ها شاغل می&zwnj;شوند. در این صورت، بسیاری از خانم&zwnj;ها راضی می&zwnj;شوند.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="center"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><strong><span style="color: #ff6600">دولت با انتصاب یک زن به سمت وزارت به بحث فمینیسم دامن زد؛ در حالی که به هیچ عنوان وزارت، وکالت و به طور کلی این مشاغل برای یک زن ارزش محسوب نمی&zwnj;شود. ترویج ارزش فکر در جامعه اهمیت دارد.</span></strong></div></div></div></div><div dir="rtl" align="center">&nbsp;</div><div dir="rtl">اگر دولت مانند بعضی از کشورها به&zwnj; زنان خانه&zwnj;دار حقوقی پرداخت می&zwnj;کرد، بسیاری از کسانی که به شغل&zwnj;های نازل می&zwnj;پردازند شاغل نمی&zwnj;شدند. در کنار این موضوع، باید موقعیتی&zwnj; برای فعالیت&zwnj;های اجتماعی بانوان، مانند نیکوکاری و خیریه به وجود آید که برای آن&zwnj;ها هویت&zwnj;بخش و راضی&zwnj;کننده باشد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">علاوه بر این، باید خانم&zwnj;هایی را که بدون انگیزه&zwnj;ی مالی، مثلاً سرپرست گروه مددجوهای کهریزک هستند، انتخاب و معرفی کنیم تا از آن&zwnj;ها تقدیر شود. بنابراین فرهنگ&zwnj;سازی نقش بسزایی در اشتغال زنان دارد.</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><b>در آخر</b> لازم می&zwnj;دانم 2 نکته را عرض کنم؛ اول اینکه به جای اشتغال باید فعالیت اجتماعی زنان تبلیغ شود و در کنار آن به نقش مادری و همسری ارج نهاده شود. دومین نکته هم اینکه اگر به حقوقی که اسلام برای زنان در نظر گرفته است، مثل نفقه و مهریه، توجه شود؛ خود به خود بسیاری از زنان به سراغ مشاغل نازل نمی&zwnj;روند.(*)</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl">*با تشکر از فرصتی که در اختیار <strong>&laquo;برهان&raquo; </strong>قرار دادید./ انتهای متن/</div><div dir="rtl">&nbsp;</div><p>&nbsp;</p><div dir="rtl">تهیه و تنظیم: مریم عسگری پرور</div></div>