10817 آیا زنان هم در پیشبرد اقتصاد مقاومتی نقش دارند؟ هرچند خدمات بانوان خانه‌دار و تربیت فرزند آنان در حسابداری ملی محاسبه نمی‌شود، اما با ترک این پست توسط بانوان محترم، هزینه‌هایی که بر دوش خانواده‌ها و جامعه از این بابت قرار می‌گیرد، جزء درآمد داخلی یک کشور محاسبه می‌شود. <div class="alJ f12 lnH20 clr" style="margin: 5px; direction: rtl"><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><b>گروه اقتصادی اندیشکده برهان/ علی مهرگان؛</b> زنان از دیرباز نقش بسزایی در خانواده داشتند. در بسیاری از مناطق زنان علاوه بر مشغله خانه&zwnj;داری و تربیت فرزند پابه&zwnj;پای مردان کار می&zwnj;کردند یا به نحوی به گذران زندگی خانواده کمک می&zwnj;کردند. بااین&zwnj;حال امروزه نقش زنان در اقتصاد مدرن بیش&zwnj;ازپیش پررنگ شده و گاه حتی رنگ و بویی سیاسی گرفته است. یکی از مباحث در حال پیشرفت اقتصاد، در بحث کلان؛ حسابداری ملی است. رایج&zwnj;ترین شاخص حسابداری ملی شاخص درآمد داخلی سرانه یا&nbsp;<span dir="ltr">GDP</span>&nbsp;سرانه است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">این شاخص به&zwnj;طورکلی بیان می&zwnj;کند که به ازای هر فرد در یک کشور چقدر درآمد ایجاد شده است. البته این شاخص معیارهای توزیعی را دربرنمی&zwnj;گیرد و این یکی از اشکالات این شاخص است که موضوع اصلی این بحث نیست. یکی دیگر از اشکالاتی که به شاخص درآمد داخلی سرانه وارد شده است و سرآغاز بحث اصلی در ادامه است بحث نادیده گرفتن برخی خدمات است که به ازای آن&zwnj;ها پولی دریافت نمی&zwnj;شود. از مهم&zwnj;ترین خدماتی مورد بحث است و در درآمد داخلی سرانه به حساب نمی&zwnj;آید بحث مربوط به خدمات زنان خانه&zwnj;دار است که بابت کار خود دستمزدی دریافت نمی&zwnj;کنند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">با تبلیغات وسیعی که به&zwnj;خصوص از سوی کشورهای غربی درباره استقلال شخصیتی زن&zwnj;ها و مفید بودن آن&zwnj;ها در جامعه می&zwnj;شود بسیاری از خانم&zwnj;ها خانه&zwnj;داری را شغل حساب نکرده و آن را باعث محدود شدن خویش و مانع آزادی و استقلال و هویت مستقل شخصیت خود می&zwnj;دانند، در اینجا نه&zwnj;تنها خانه&zwnj;داری را شغل و درآمدزا در نظر نگرفته&zwnj;اند و ارزش&zwnj;های آن به&zwnj;خصوص در بلندمدت را در نظر نگرفته&zwnj;اند، بلکه آن را دلیل عدم استقلال زن در جامعه جلوه داده&zwnj;اند. حال بررسی اجمالی برخی آثار و نتایج اشتغال زنان در بیرون از خانه و مقایسه آثار آن در مقابله با اشتغال درون خانه بانوان پرداخته می&zwnj;شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">اشکال دیگری که به حسابداری ملی وارد است این مورد است که در این حسابداری گاه مواردی جزو درآمد ملی به حساب می&zwnj;آید که برای جلوگیری از ضرر صرف شده است. در واقع این شاخص که نشان&zwnj;دهنده سطح رفاه نسبی در یک جامعه است در اینجا دچار اشتباه در برآورد درآمد شده است و در واقع هزینه&zwnj;ای که به دلیل ثانوی به جامعه تحمیل شده است را درآمد برای جامعه در نظر می&zwnj;گیرد. مثال این امر هزینه&zwnj;هایی است که برای پاک&zwnj;سازی هوای آلوده توسط سازمان محیط&zwnj;زیست می&zwnj;شود. این هزینه&zwnj;ها در حالی جزو درآمد داخلی کشور حساب می&zwnj;شوند که در واقع برای جلوگیری از یک ضرر (آلودگی) صرف شده&zwnj;اند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">مورد دیگر هزینه&zwnj;های پزشکی ناشی از آلودگی در شهرهای آلوده است که در بخش خدمات پزشکی جزو درآمد یک کشور محسوب می&zwnj;شود، درحالی&zwnj;که این هزینه&zwnj;ها به سبب وجود آلودگی در جامعه بر کشور متحمل شده است. یا افزایش هزینه&zwnj;های انتظامی به دلیل افزایش بزهکاری و وقوع جرم در یک کشور. با ورود بانوان به بازار کار خدماتی مانند نگهداری فرزند و خدمات نظافتی خانه رشد می&zwnj;کنند، و این خدمات به&zwnj;ظاهر در درآمد داخلی کشور رشد ایجاد می&zwnj;کنند؛ درحالی&zwnj;که این به&zwnj;ظاهر درآمد، ناشی از هزینه&zwnj;های ایجاد شده به دلیل ترک شغل خانه&zwnj;داری و مقام مادری و تربیت فرزند توسط بانوان جامعه به آن جامعه تحمیل شده است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">مشکلات دیگری که با اشتغال به کار در بیرون از منزل بانوان می&zwnj;تواند برای جامعه اقتصادی به وجود بیاید در ادامه اشاره می&zwnj;شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">با گسترش حضور بانوان در عرصه بازار کار موقعیت&zwnj;های شغلی بسیاری از دسترس مردان جامعه خارج شده و از این بابت مشکلاتی مانند مشکلات ازدواج جوانان، یک به دلیل نبود امکانات مالی و شغلی مناسب برای مردهای جوان و دو به دلیل استقلال مالی و عدم تمایل به ازدواج گروهی از بانوان ایجاد می&zwnj;شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">به دلیل قدرت کمتر چانه&zwnj;زنی بانوان در بازار کار به آن&zwnj;ها اجحاف شده و کارهای غالباً مشکل&zwnj;تر و سنگین&zwnj;تر با حقوق کمتر در اختیار آنان قرار می&zwnj;گیرد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center">در اقتصاد مقاومتی نیز که در شرایط حساس کنونی کشور اجرا می&zwnj;شود لازم است بیش&zwnj;ازپیش به این نکات ظریف دقت شود و از طرفی نیز لازم است تا خدمات آن دسته از بانوان که در شغل خانه&zwnj;داری و یا مقام تربیت فرزند مشغول هستند به نحوی وارد سیستم اقتصادی شده و ارزش آن در نظام اقتصادی کلان کشور در نظر گرفته شود.</div></div></div></span></span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در بعد خانوادگی با اشتغال پدر و مادر و عدم توجه کافی والدین به تربیت فرزند استعداد رشد جرم در فرزندان این افراد به دلیل عدم نظارت کافی بیشتر است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">غرض از این مقدمه این بود که هرچند خدمات بانوان خانه&zwnj;دار و تربیت فرزند آنان در حسابداری ملی محاسبه نمی&zwnj;شود، اما با ترک این پست توسط بانوان محترم، هزینه&zwnj;هایی که بر دوش خانواده&zwnj;ها و جامعه از این بابت قرار می&zwnj;گیرد جزو درآمد داخلی یک کشور محاسبه می&zwnj;شود، این درآمد داخلی همانند هزینه کنترل آلودگی و هزینه پزشکی یک هزینه متحمل شده به اقتصاد کشور است که در درآمد داخلی محاسبه می&zwnj;شود و موجب افزایش رفاه ظاهری در سنجه&nbsp;<span dir="ltr">GDP</span>&nbsp;سرانه می&zwnj;شود. درحالی&zwnj;که مشاهده شد که در اینجا سنجه قرار دادن این شاخص یک اشتباه است و این درآمد حاصله منتج از هزینه&zwnj;های تحمیل شده بر جامعه در اثر ترک شغل خانه&zwnj;داری و مقام تربیت فرزندی زنان جامعه است.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">برخی پیشنهادهایی که برای کار بانوان شده است، یکی تقسیم&zwnj;کار تعریف&zwnj;شده برای یک نفر بین دو یا چند خانم است، که این&zwnj;گونه هم بانوان اوقات فراغت در کنار کار خواهند داشت و هم درآمدی جداگانه داشته و می&zwnj;توانند در چرخه سطحی اقتصاد کشور نیز نقش&zwnj;آفرینی کنند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">دیگر پیشنهاد برای کار بانوان علاقه&zwnj;مند به فعالیت در سطحی بیرون از خانواده نیز بحث دورکاری است که این راه نیز می&zwnj;تواند با مدیریت صحیح به&zwnj;خوبی مورد استفاده قرار گیرد.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">با این اوصاف و با تأسی از توصیه&zwnj;های پیشوایان دینی شیعه به نظر می&zwnj;رسد که نقش زنان در اقتصاد مقاومتی مورد نظر در ایران بسیار پررنگ اما مغایر با شاخص&zwnj;های متداول غربی است. در واقع برخلاف سنجه&zwnj;های حسابداری غربی در اسلام برای زحماتی که بانوان در منزل متحمل می&zwnj;شوند، ارزش کار (مادی) در نظر گرفته شده است و بانوان خانه&zwnj;دار می&zwnj;توانند در ازای کار انجام&zwnj;شده از همسر خود تقاضای اجرت کنند.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در اقتصاد مقاومتی نیز که در شرایط حساس کنونی کشور اجرا می&zwnj;شود لازم است بیش&zwnj;ازپیش به این نکات ظریف دقت شود و از طرفی نیز لازم است تا خدمات آن دسته از بانوان که در شغل خانه&zwnj;داری و یا مقام تربیت فرزند مشغول هستند به نحوی وارد سیستم اقتصادی شده و ارزش آن در نظام اقتصادی کلان کشور در نظر گرفته شود.</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">در حقیقت نقش زنان در اقتصاد مقاومتی تعریف&zwnj;شده برای دوره حاضر ایران علاوه بر حضور در شغل&zwnj;هایی که لزوم وجود بانوان در آن پست&zwnj;ها محسوس و لازم است، مانند پزشکی، پرستاری، معلمی، و ... نقش حفظ محور خانواده را نیز برعهده دارند. در واقع بانوان خانه&zwnj;دار یک&nbsp;<b>سرمایه اجتماعی</b>&nbsp;برای اقتصاد مقاومتی خواهند بود. این سرمایه&zwnj;های اجتماعی با تربیت فرزندان متعهد و شایسته و همچنین حفظ محوریت خانواده و دفاع از کیان خانواده در شرایط تهاجم فرهنگی، دین خود را به کشور و نسل آتی جامعه ادا می&zwnj;کنند.*</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 12px"><strong>*علی مهرگان، دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی/ انتهای متن|</strong></span></div></div>