10818 آیا زن امروز همان زن آرمانی اسلام است؟! سقوط روابط خانوادگی در عصر حاضر، حاصل تغییر نگرش در نوع زندگی است. رشد بی‌رویه طلاق و از هم گسستن بنیاد خانواده، نشانگر دورشدن بشر از اعتقادات مذهبی است؛ با مطالعه قرآن و احادیث وارده در این زمینه درمی‌یابیم که بسیاری از مشکلات ایجادشده در خانواده‌‏های عصر کنونی، به خاطر عدم آگاهی و عمل نکردن به دستورات الهی است. <div class="alJ f12 lnH20 clr" style="margin: 5px; direction: rtl"><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><strong>گروه فرهنگی - اجتماعی اندیشکده برهان/ساره سلیمی؛ </strong>افول روابط خانوادگی در عصر حاضر، نتیجه تغییر نگرش به نوع زندگی است. شاید بتوان گفت رشد بی<span dir="ltr">&zwnj;</span>رویه طلاق و از هم گسستن بنیاد خانواده، نشانگر دور شدن بشر از اعتقادات مذهبی است؛ چراکه با مطالعه قرآن و احادیث وارده در زمینه حفظ بنیاد خانواده و تکریم زن درمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>یابیم که بسیاری از مشکلات خانواده<span dir="ltr">&zwnj;</span> این عصر عدم آگاهی و یا عمل نکردن به این دستورات است. زیرا اسلام برای کوچک&rlm;ترین نکات حفظ خانواده توصیه&rlm;هایی دارد. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">مدیریت خانه و اقتصادی را به مرد داده <span dir="ltr">&lrm;</span>است. و مدیریت امور خانه و روابط اعضای خانه را به زن، شهید مطهری در نحوه&rlm;ی تقسیم فضایل و وظایف زن و مرد این&rlm;گونه مى<span dir="ltr">&lrm;</span>گوید: &laquo;اعجاز خلقت را ببینید که دو تمایل در مرد و زن قرار داده<span dir="ltr">&lrm;</span>است، در مرد حس تسلط بر زن وجود دارد و در زن نیز حس تسلط بر مرد وجود دارد، ولى اعجاز خلقت این دو حس تسلط را طورى آفریده<span dir="ltr">&lrm;</span>است که نه تنها تضاد و نزاع با یکدیگر پیدا نمى&rlm;کنند؛ بلکه منجر به وحدت بیشتر نیز مى&rlm;شوند،&nbsp;دستگاه عجیب خلقت که هدفش یگانه&rlm;شدن دو روح است، این تدبیر را به کار برده<span dir="ltr">&lrm;</span>است؛ که در مرد حس تسلط بر زن را از بالاى سر زن قرار دهد و از طریق حاکمیت ظاهرى خانه و خانواده، و در زن حس تسلط بر مرد را از طریق قلب...مرد از راه قهرمانى مى&rlm;خواهد حاکم باشد و زن از طریق جمال و زیبایى زنانه. مرد این حکومت را مى&rlm;پذیرد و عجیب این است که حکومت زن را با کمال میل و رضا مى&rlm;پذیرد و هم&rlm;چنین زن هم با میل و رضا حکومت مرد را مى&rlm;پذیرد. در این&rlm;جاست که دو حس تسلط، یکى در زن و دیگرى در مرد هست، ولى چون از دو راه مختلف مى&rlm;آیند، حس تسلط مرد از بالاى سر زن و حس تسلط زن از قلب مرد سر در مى&rlm;آورد؛ این دو حس تسلط با یکدیگر جنگ نمى&rlm;کنند که هیچ، یکدیگر را هم تأیید مى&rlm;کنند و منجر به وحدت و یگانگى و صفا و صمیمیت کامل میان این دو مى&rlm;شود و این قضیه&rlm;اى است که از نظر روان&rlm;شناسى کوچک&rlm;ترین خدشه و خللى در آن وارد نیست.&raquo; </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">توجه به این نکته نشانگر این است؛ که اگر هر یک از زن و مرد در جای خود قرار گیرند و به فطرت خود عمل کنند، نتیجه همان چیزی می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود که هر دو طالب آن هستند. مرد با ویژگی<span dir="ltr">&zwnj;</span>های مردانه و زن با ویژگی<span dir="ltr">&zwnj;</span>های زنانه یکدیگر را مدیریت می<span dir="ltr">&lrm;</span>کنند. و این امر موجب گرم شدن نظام خانواده می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود. توجه به این تفاوت<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها، راز پایدار نگاه داشتن شور و شوق در زندگی زناشویی است.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">اما آیا زن و مرد در زندگی مشترک خود به این دستورات عمل می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کنند؟ اکثر زوجین با کمترین آمادگی قبلی وارد عرصه زندگی مشترک می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شوند. منظور از آمادگی، آموزش صحیح و مناسب برای همسرداری است که معمولاً این آموزش<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها از سنین کودکی باید شروع شود. به این معنا که وقتی اعتقادات درست مذهبی در فرد نهادینه شود، قطعاً در بزرگسالی او، نتایج آن در رفتار و کردارش دیده خواهد شد. این آموزش<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها تنها شامل مسایل مذهبی نمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>شود؛ بلکه نوع تعامل اعضای خانواده و اطرافیان به<span dir="ltr">&zwnj;</span>خصوص پدر و مادر، همه و همه در ذهن فرد به<span dir="ltr">&zwnj;</span>عنوان الگو شکل می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گیرد. از این رو ما شاهد این هستیم که دختر و پسر در اکثر مواقع، بعد از ازدواج دچار مشکلات زیادی می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شوند. آن&rlm;چه ما امروز بیشتر شاهد آن هستیم عدم از خودگذشتگی زوجین در مقابل هم است. کم<span dir="ltr">&zwnj;</span>تحملی<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها و بی<span dir="ltr">&zwnj;</span>صبری<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها در مقابل مشکلات زندگی، در کنار عوامل دیگر، سبب شده ما امروز شاهد آمار بالایی از طلاق<span dir="ltr">&zwnj;</span>های توافقی در کشورمان باشیم. در حالی&rlm;که قرآن کریم می<span dir="ltr">&zwnj;</span>فرماید: &laquo;لاتَنْسَوُا الفَضلَ بَیْنَکُم&raquo; (فضیلت&rlm;ها را در زندگی مشترک به فراموشی نسپارید). (بقره، 237)</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">آن&rlm;چه در زندگی سنتی جامعه ایرانی تداول دارد، در مجموع مناسب<span dir="ltr">&lrm;</span>ترین روش تقسیم کار میان زن و مرد است: مرد معاش خانواده را تأمین کند و زن بر هزینه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها و مخارج خانواده نظارت می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کند؛ و به امور خانه می<span dir="ltr">&zwnj;</span>پردازد، البته این بدین معنا نیست که زن فعالیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های اجتماعی بیرون از خانه نداشته باشد.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">اما نکته&rlm;ی ظریفی که در این میان وجود دارد که در بعضی از موارد حتی خود زن منکر نیازهای درونی و ذاتی خویش است؛ نیازهایی هم&rlm;چون میل به حمایت از طرف همسر و میل به مادر شدن. در اینجا باید پرسید چرا تفاوت&rlm;های افتخارآفرین و غرورانگیزی که به تناسب رسالت زن و مرد، در آنان به ودیعه گذاشته شده، تا هر یک به نحو احسن به مسوولیت خویش بپردازند، قابل نادیده<span dir="ltr">&zwnj;</span>انگاری است؟ گیرم که زن را به بهانه دفاع از تساوی حقوق به مقابله با مردان بخوانیم، آیا می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توانیم او را به مقابله با خویشتن خود هم وادار کنیم؟ و حتی اگر جنبه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های ظاهری و بیرونی، هم&rlm;چنین تفاوت<span dir="ltr">&lrm;</span>های فیزیولوژیک از قبیل تفاوت در اندازه، مغز، تفاوت<span dir="ltr">&lrm;</span>های هورمونی و غیره را نادیده بگیریم، آیا از نظر روانی و درونی می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان او را با نیازهای ذاتی خود، به ستیزه وادار ساخت؟</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">این&rlm;جاست که به نظر می<span dir="ltr">&zwnj;</span>رسد یافتن الگوی مناسبی برای نسل جوان ضرورت دارد. الگویی که با توجه به مسایل روز بتوان از آن بهره جست. رو آوردن زنان در اروپا به اسلام نشانگر این است که الگوهای ناقص غرب و حق تساوی که به غلط برای زن و مرد قایل هستند، جواب نداده است؛ و زن غربی به دنبال آن چیزی است که در فطرت او به ودیعه گذاشته شده است. متأسفانه در جامعه&rlm;ی امروز ما با وجود این&rlm;که در اسلام دستورات و قوانین بسیار خوبی برای زن داریم. بعضی از زنان ما پیرو الگوهای غلط غربی<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند. با نگاهی به زندگی زنان بزرگ تاریخ اسلام که برجسته<span dir="ltr">&zwnj;</span>ترین آن&rlm;ها حضرت زهرا <sup>(س) </sup>است و الگو گرفتن از آن&rlm;ها می توان به وضعیت کنونی خانواده بهبود داد. &nbsp;زندگی آن حضرت سراسر صحنه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های زیبایی بود: از ساده<span dir="ltr">&zwnj;</span>زیستی و همکاری و هماهنگی با علی<sup>(ع) </sup>در همه عرصه<span dir="ltr">&zwnj;</span>های دفاع از حق و مجاهدات دینی و الهی. حضرت فاطمه<sup>(س)</sup> خود را ملزم به تکریم و اطاعت از علی<sup>(ع)</sup> می<span dir="ltr">&zwnj;</span>دانست و علی نیز برای ایشان احترامی آن&rlm;گونه که لایق و درخور اوست قایل بود. در واقع می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توان گفت یک رابطه متقابل بر زندگی آن&rlm;ها حکم<span dir="ltr">&lrm;</span>فرما بود. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">حضرت زهرا<sup>(س)</sup> از حدود تأثیر و نفوذ زن در روحیه شوهر کاملاً مطلع بود. و به این نکته توجه داشت که ترقی و عقب<span dir="ltr">&zwnj;</span>ماندگی و سعادت و بدبختی مرد، تا حد زیادی به روحیات و نوع رفتار زن بستگی دارد. و این&rlm;که خانه به<span dir="ltr">&zwnj;</span>منزله سنگر و آسایشگاه مرد است که وقتی از مشکلات دنیای خارج خسته شد، به آن پناه ببرد و تجدید نیرو کند و مدیریت این آسایشگاه به عهده زن است.&nbsp;از همین&nbsp;روست که اسلام شوهرداری را در ردیف جهاد قرار داده است. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" style="text-align: center"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600"><strong>حضرت زهرا<sup>(س)</sup> از حدود تأثیر و نفوذ زن در روحیه شوهر کاملاً مطلع بود. و به این نکته توجه داشت که ترقی و عقب<span dir="ltr">&zwnj;</span>ماندگی و سعادت و بدبختی مرد، تا حد زیادی به روحیات و نوع رفتار زن بستگی دارد. و این&rlm;که خانه به<span dir="ltr">&zwnj;</span>منزله سنگر و آسایشگاه مرد است که وقتی از مشکلات دنیای خارج خسته شد، به آن پناه ببرد و تجدید نیرو کند و مدیریت این آسایشگاه به عهده زن است.&nbsp;از همین&nbsp;روست که اسلام شوهرداری را در ردیف جهاد قرار داده است. </strong></span></span></div></div></div></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">زندگی حضرت علی<sup>(ع) </sup>و فاطمه<sup>(س)</sup> یک زندگی عادی نبود. علی<sup>(ع) </sup>سپهسالار شجاع و نیرومند اسلام و وزیر و مشاور مخصوص پیامبر بود. در آن زمان سپاه اسلام همیشه در حال آماده باش بود؛ در هر سال چندین جنگ واقع می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شد، که حضرت علی<sup>(ع)&nbsp;</sup>در تمام یا اکثر آن&rlm;ها شرکت داشت. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">حضرت زهرا <sup>(س)</sup>می<span dir="ltr">&zwnj;</span>دانست علی<sup>(ع) </sup>در صورتی در میدان نبرد پیروز می<span dir="ltr">&lrm;</span>گردد، که از جهت اوضاع داخلی فکرش آزاد باشد. و به مهربانی<span dir="ltr">&zwnj;</span>های همسرش دلگرم باشد. از همین رو وقتی علی <sup>(ع) </sup>از میدان جنگ بر می<span dir="ltr">&zwnj;</span>گشت ، فاطمه زخم<span dir="ltr">&lrm;</span>های تنش را پانسمان می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کرد، لباس<span dir="ltr">&lrm;</span>هایش را می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شست و خبرهای جنگ را از او می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شنید. علی<sup>(ع)</sup> می<span dir="ltr">&zwnj;</span>فرماید: &laquo;وقتی به خانه می<span dir="ltr">&zwnj;</span>آمدم و به زهرا نگاه می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کردم تمام غم و غصه<span dir="ltr">&zwnj;</span>هایم برطرف می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شد.&raquo; شناخت دقیق حضرت زهرا <sup>(س)</sup> از نقش زن در خانواده و هم&rlm;چنین رابطه&rlm;ی متقابل حضرت علی <sup>(ع)</sup> سبب می<span dir="ltr">&zwnj;</span>شد، ایشان برخلاف تمام مشکلات مادی یک چنین زندگی زیبایی را در کنار هم تجربه کنند. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">آیت<span dir="ltr">&zwnj;</span>الله خامنه<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای درباره اجر زن در برابر سختی<span dir="ltr">&zwnj;</span>های زندگی می<span dir="ltr">&zwnj;</span>فرمایند: &laquo;خانم&rlm;ها اگر از ناحیه همسرشان زحمتی متحمل شوند که آن همسر این زحمت را به<span dir="ltr">&zwnj;</span>خاطر کار و تلاش و مجاهدت، بر شما تحمیل می<span dir="ltr">&zwnj;</span>کند این زحمت پیش خدای متعال اجر دارد، ولو یک لحظه و یک ساعتش را هیچ&rlm;کس نفهمد. خیلی<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها از زحمات خانم<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها آگاهی ندارند. مردم عادت کرده<span dir="ltr">&zwnj;</span>اند که خیال کنند زحمت، چیزی است که انسان با بازو و بدن و جسم خود انجام می<span dir="ltr">&zwnj;</span>دهد؛ نمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>دانند زحمات روحی و عاطفی گاهی سنگین&rlm;تر است. آقایان، خیلی زحمت<span dir="ltr">&zwnj;</span>های شما را درست ملتفت نیستند؛ اما خدای متعال که &laquo;لایخفی علیه خافیه&raquo; است _ هیچ چیز از او پوشیده نمی<span dir="ltr">&zwnj;</span>ماند _ ناظر کار شماست و شما اجر دارید.&raquo;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&laquo;اگر جامعه اسلامی بتواند زنان را با الگوی اسلامی تربیت کند _ یعنی الگوی زهرایی، الگوی زینبی، زنان بزرگ، زنان با عظمت، زنانی که می<span dir="ltr">&zwnj;</span>توانند دنیا و تاریخی را تحت تاثیر خود قرار بدهند _ آن وقت به مقام شامخ حقیقی خود نایل آمده است. اگر زن در جامعه بتواند به علم و معرفت و کمالات معنوی و اخلاقی<span dir="ltr">&zwnj;</span>ای که خدای متعال و آیین الهی برای همه انسان<span dir="ltr">&zwnj;</span>ها _چه مرد و چه زن_ به طور یکسان در نظر گرفته است برسد، تربیت فرزندان بهتر خواهد شد؛ محیط خانواده گرمتر و باصفاتر خواهد شد؛ جامعه پیشرفت بیشتر خواهد کرد؛ و گره<span dir="ltr">&zwnj;</span>های زندگی آسان<span dir="ltr">&zwnj;</span>تر باز خواهد شد؛ یعنی زن و مرد خوشبخت خواهند شد. برای این باید تلاش کرد؛ هدف این است. هدف صف<span dir="ltr">&zwnj;</span>آرایی زن در مقابل مرد نیست. هدف، رقابت خصمانه زن و مرد نیست.&raquo;<sup>(1)(*)</sup></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><strong><sup>پی&rlm;نوشت:&nbsp;</sup></strong></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><sup>&nbsp;</sup>1- شخصیت و حقوق زنان در رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی، موسسه فرهنگی قدر ولایت، چاپ سوم، 1388ش</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><strong>منابع:</strong></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">1) امینی، ابراهیم، بانوی نمونه اسلام، قم، انتشارات شفق</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">2) العزیز الهاشمی، عبدالله، چشمه خورشید، ترجمه سید علی تحققی، نشر بین الملل، 1389ش</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">3)&nbsp;شخصیت و حقوق زنان در رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی، موسسه فرهنگی قدر ولایت، چاپ سوم، 1388ش</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><div dir="rtl" style="text-align: justify"><strong><span style="font-size: 12px">*ساره سلیمی؛ پژوهشگر/انتهای متن|</span></strong></div></div></div>