8172 طرح تحول در علوم سیاسی در گفت‌وگو با دکتر کوشکی: تحول در علوم سیاسی به‌مثابه‌ی یک انقلاب تحول در علوم ‌سیاسی مثل یک انقلاب است. با بیست یا سی نفر از عقلا که نمی‌توان انقلاب کرد. امام (ره) برای انقلاب روی تک‌تک ایرانی‌ها سرمایه‌گذاری کردند. دوستان در کمیته‌ی تحول، از انقلاب اسلامی حضرت امام (ره) الگو نگرفته‌اند. <div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span><span style="font-size: 12px"><b>گروه سیاسی برهان/ سعید طلوعیان؛</b> بررسی و آسیب&zwnj;شناسی طرح تحول در علوم سیاسی، که مدت&zwnj;هاست در محافل دانشگاهی طرح شده و قدم&zwnj;هایی نیز در جهت تحقق این تحول برداشته شده است، موجب شد گفت&zwnj;وگویی با محمدصادق کوشکی، استادیار دانشکده&zwnj;ی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، داشته باشیم. این استاد دانشگاه، ضمن طرح دغدغه&zwnj;های خود درباره&zwnj;&zwnj;ی لزوم تحول در علوم سیاسی، نگاهی آسیب&zwnj;شناسانه نیز نسبت به این طرح داشت که البته این نگاه انتقادی را می&zwnj;توان نگاهی در جهت کارآمدی بیشتر طرح تحول و رشته&zwnj;ی علوم سیاسی دانست. آنچه در ادامه می&zwnj;خوانید، مشروح گفت&zwnj;وگوی اندیشکده&zwnj;ی &laquo;برهان&raquo; با این استاد دانشگاه است.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>برای سؤال نخست بفرمایید ارزیابی شما از سیر تحولات 120ساله&zwnj;ی علوم&zwnj; سیاسی در ایران چگونه است؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">تقریباً می&zwnj;توان گفت علوم&zwnj; سیاسی علم شناخته&zwnj;&zwnj;شده&zwnj;ای در ایران محسوب نمی&zwnj;شود. آنچه با عنوان علوم&zwnj; سیاسی وارد کشور شده، کاملاً غیرکاربردی است. باید اقرار کنم آنچه تاکنون به اسم علوم&zwnj; سیاسی در ایران تدریس شده است، در واقع هیچ&zwnj;کدام از خواص علم را نداشته است. صرفاً ردوبدل داده&zwnj;هایی بین دانشجو و استاد بوده و هیچ&zwnj;گونه تأثیری بر محیط پیرامون خود نگذاشته است. در واقع، نه به &zwnj;درد حاکمان خورده است، نه به &zwnj;درد سیاست&zwnj;گذاران و نه به &zwnj;درد مردم. فقط بهانه&zwnj;ای برای جذب دانشجو و گذران زندگی اساتید بوده است. بنابراین اصلاً واقعیتی نبوده است که درباره&zwnj;ی سیر تحول آن صحبت شود. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">متون موجود، بدون توجه به کاربرد واقعی آن&zwnj;ها و کاملاً به&zwnj;صورت انتزاعی ترجمه شده&zwnj;اند. خیلی از آن&zwnj;ها نیز ترجمه&zwnj;ی خوبی ندارند. کتاب&zwnj;های چاپ&zwnj;شده هیچ نسبتی با واقعیت&zwnj;های جامعه&zwnj;ی ایران نداشته&zwnj;اند؛ یعنی نه&zwnj; تنها گره از کار جریان&zwnj;های چپ، ملی&zwnj;گرا و سلطنت&zwnj;طلب باز نکرده&zwnj;اند، برای جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی و دردهای مردم نیز مفید واقع نشده&zwnj;اند.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">به نظر من، اگر علوم &zwnj;سیاسی در ایران حذف شود هم اتفاق خاصی رخ نمی&zwnj;دهد، زیرا زائده&zwnj;ای بر پیکره&zwnj;ی نظام علمی جامعه است. ضمناً هیچ برون&zwnj;داد خاصی نیز نداشته است، زیرا فارغ&zwnj;التحصیلان این رشته در ایران کار خاصی که از عهده&zwnj;ی دیگران خارج باشد انجام نمی&zwnj;دهند. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">فرض کنید در رشته&zwnj;ی پزشکی، پزشک و پرستار تربیت می&zwnj;شوند. فارغ&zwnj;التحصیلان دیگر نمی&zwnj;توانند جایگزین آن&zwnj;ها شوند و کار آن&zwnj;ها را انجام دهند، اما فارغ&zwnj;التحصیلان سیاسی ایران، یک&zwnj;سری محفوظاتی دارند که هرکسی می&zwnj;تواند آن&zwnj;ها را حفظ کند. محفوظاتی که فایده&zwnj;ای هم ندارند. متأسفانه این واقعیت تلخ علوم&zwnj; سیاسی در ایران است.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="left"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="font-size: 12px"><b>کتاب&zwnj;های چاپ&zwnj;شده هیچ نسبتی با واقعیت&zwnj;های جامعه&zwnj;ی ایران نداشته&zwnj;اند؛ یعنی نه&zwnj; تنها گره از کار جریان&zwnj;های چپ، ملی&zwnj;گرا و سلطنت&zwnj;طلب باز نکرده&zwnj;اند، برای جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی و دردهای مردم نیز مفید واقع نشده&zwnj;اند.</b></span></div></div></div></span></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>در شکل&zwnj;گیری این شرایط، نقش اساتید علوم&zwnj; سیاسی چه بوده است؟ آیا نوآوری خاصی در این زمینه داشته&zwnj;اند؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">اساتید عموماً مترجم بوده&zwnj;اند. بهترین&zwnj;های آن&zwnj;ها مترجم&zwnj;های خوبی بوده&zwnj;اند که متأسفانه تعداد آن&zwnj;ها نیز اندک است.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>به نظر شما، چرا در حد مقلد صِرف باقی مانده&zwnj;ایم و به سمت نوآوری و تولید محتوا پیش نمی&zwnj;رویم؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">واقعیت این است که مقلد هم نبوده&zwnj;ایم. مقلد یعنی کسی که با الگوبرداری از جایی، کاری را انجام می&zwnj;دهد، اما علوم &zwnj;سیاسی در ایران چنین کاری نکرده است. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">برای مثال، ایران با کپی از آرکیو170 آمریکایی، آرکیویی ساخته است که کار می&zwnj;کند. فردی از تابلوی نقاشی آقای الف کپی&zwnj;برداری می&zwnj;کند، اما چیز زیبایی خلق می&zwnj;شود. در حالی &zwnj;که علوم &zwnj;سیاسی در ایران اصولاً پدیده&zwnj;ای بی&zwnj;مصرف است، حتی تقلیدی هم نیست. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">علوم &zwnj;سیاسی در غرب جزء مبانی تمدن جامعه محسوب می&zwnj;شود. آن&zwnj;ها از هر گزاره&zwnj;ای که در علوم &zwnj;سیاسی تولید کنند، استفاده می&zwnj;کنند. اگر علوم &zwnj;سیاسی، روابط&zwnj; بین&zwnj;الملل و مطالعات منطقه&zwnj;ای در غرب حذف شود، تمدن غرب فرومی&zwnj;ریزد و در نظام دانشگاهی آن، خلل وارد می&zwnj;شود. وزارت دفاع، وزارت&zwnj; خارجه&zwnj;، سازمان سیا و سیاست خارجی آمریکا، متکی به نظریات حوزه&zwnj;ی علوم &zwnj;سیاسی، روابط &zwnj;بین&zwnj;الملل و مطالعات منطقه&zwnj;ای هستند. اگر این رشته&zwnj;ها در غرب تعطیل شوند، در واقع هژمونی و سلطه&zwnj;ی نظام غرب به &zwnj;هم می&zwnj;ریزد، در حالی &zwnj;که در ایران فقط پوششی توخالی هستند.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>اصلاً علم می&zwnj;تواند وارداتی باشد؟ به&zwnj; عبارت&zwnj; دیگر، علمی را که در جامعه&zwnj;ی دیگری تولید شده است می&zwnj;توان وارد کرد و مورد استفاده قرار داد؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">علم را می&zwnj;توان وارد کرد، به &zwnj;شرط&zwnj; اینکه جامعه&zwnj;ی واردکننده&zwnj;ی علم کاملاً شبیه جامعه&zwnj;ی تولید&zwnj;کننده&zwnj;ی آن باشد. معمولاً چنین چیزی امکان&zwnj;پذیر نیست. باورها، اعتقادات، زمینه&zwnj;های فرهنگی، منابع طبیعی و جغرافیایی و فضای اقتصادی و تاریخی، عوامل مؤثر در تفاوت جامعه&zwnj;ها با یکدیگر هستند. علم راه&zwnj;حل&zwnj;هایی است که انسان برای تحقق مطلوب خود پیدا می&zwnj;کند. در نتیجه، با توجه به تفاوت عوامل مؤثر در جوامع، علمی که کاملاً پاسخ&zwnj;گوی نیازهای جامعه&zwnj;ی تولیدکننده&zwnj;ی آن است، الزاماً پاسخ&zwnj;گوی نیازهای جوامع دیگر نیست. بنابراین در صورتی می&zwnj;توان علمی را وارد کرد که جامعه&zwnj;ی اول کاملاً شبیه جامعه&zwnj;ی دوم باشد یا حداکثرِ شباهت را داشته باشد. در نتیجه، ایران نمی&zwnj;تواند برای حل مشکلات خود، از آمریکا یا اروپا علم وارد کند. چنین کاری تقریباً امکان&zwnj;پذیر نیست. بنابراین باید علم بومی تولید کند.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="left"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="font-size: 12px"><b>اگر علوم &zwnj;سیاسی در ایران حذف شود هم اتفاق خاصی رخ نمی&zwnj;دهد، زیرا زائده&zwnj;ای بر پیکره&zwnj;ی نظام علمی جامعه است. ضمناً هیچ برون&zwnj;داد خاصی نیز نداشته است، زیرا فارغ&zwnj;التحصیلان این رشته در ایران کار خاصی که از عهده&zwnj;ی دیگران خارج باشد انجام نمی&zwnj;دهند.</b></span></div></div></div></span></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>جناب دکتر، شما پیش&zwnj;تر از عبارت علم گلخانه&zwnj;ای برای علوم&zwnj; سیاسی استفاده کرده بودید. آیا این عبارت گویای همین نکته است؟ </b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">منظور از عبارت علم گلخانه&zwnj;ای برای علوم سیاسی، جنبه&zwnj;ی تشریفات آن است. در واقع، این علم در ایران، واقعیت بیرونی ندارد. پزشکی در ایران علم تقلیدی است. منابع پزشکان ایرانی لاتین است. زبان رسمی آن&zwnj;ها انگلیسی است. با این &zwnj;حال، بیماران را معالجه می&zwnj;کنند. مهندسی در ایران تقلیدی است، اما فایده&zwnj;ای برای کشور دارد. در حالی &zwnj;که علوم &zwnj;سیاسی، جامعه&zwnj;شناسی و بسیاری از عرصه&zwnj;های علوم&zwnj; انسانی در ایران هیچ فایده&zwnj;ای ندارند، زیرا آن واقعیتِ تقلیدیِ کاربردی را ندارند. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>با توجه به این وضعیت، چند سالی است که گفتمان تحول در علوم&zwnj; سیاسی و به&zwnj;طور عام در علوم &zwnj;انسانی ایجاد شده است. نظر شما در مورد این گفتمان و دستاوردهای آن چیست؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">اگر بخواهیم جامعه&zwnj;ای مستقل و خودبنیاد داشته باشیم، باید برای آنچه می&zwnj;خواهیم به آن برسیم، از آنچه داریم، حداکثر بهره را ببریم. بر این&zwnj; اساس، ناگزیر به تولید علم در همه&zwnj;ی عرصه&zwnj;ها هستیم؛ از جمله در عرصه&zwnj;های علوم&zwnj; انسانی، سیاسی، بین&zwnj;المللی و مباحث منطقه&zwnj;ای. باید براساس باورها، اعتقادات، تاریخ، هویت، جغرافیا، منابع، امکانات و مشکلات جامعه&zwnj;ی خود، به تولید علم بپردازیم. اگر به هر دلیلی بخواهیم علوم&zwnj; انسانیِ وارداتی داشته باشیم، این علوم باید کاربردی باشد.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">ژاپن علم سیاست را از غرب وارد کرده است، اما باید بدانید که زیرساخت&zwnj;های مبنای جامعه&zwnj;ی ژاپن، شباهت&zwnj;های زیادی به جامعه&zwnj;ی غرب داشته است. ژاپن نیز در راستای بیشتر کردن این شباهت&zwnj;ها تلاش کرده است. با اینکه نظام سیاسی فعلی ژاپن کاملاً کپی&zwnj;شده از نظام سیاسی آمریکا و اروپاست، اما پاسخ&zwnj;گوی نیاز جامعه&zwnj;ی ژاپن بوده است. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">بنابراین اگر روزی قرار باشد علمی به ایران وارد شود، باید علم کاربردی وارد شود. در حالی &zwnj;که علم وارداتیِ کاربردی نیز باعث استقلال کشور نمی&zwnj;شود. در نتیجه، برای مستقل بودن، باید از صفر در حوزه&zwnj;ی علوم&zwnj; انسانی به تولید علم پرداخت.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>نقش انقلاب فرهنگی و ایجاد دانشگاه&zwnj;هایی مثل دانشگاه امام &zwnj;صادق (ع) و تربیت &zwnj;مدرس را برای تحول در حوزه&zwnj;ی علوم&zwnj; انسانی چگونه ارزیابی می&zwnj;کنید؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">نوع تلاش دانشگاه امام &zwnj;صادق (ع) با تربیت &zwnj;مدرس کاملاً متفاوت است. تربیت &zwnj;مدرس هیچ تحولی در وضعیت قبلی ایجاد نکرد. در واقع ادامه&zwnj;ی نظام دانشگاهی قبلی بود.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;دانشگاه امام &zwnj;صادق (ع) و دانشگاه&zwnj;هایی مثل دانشگاه مفید و مؤسسه&zwnj;ی باقرالعلوم (ع) تلاش کردند که نگاه جدیدی به علوم سیاسی داشته باشند. دانشگاه مفید ادامه&zwnj;ی ناقص&zwnj; دانشگاه تهران است که اصلاً به این مرحله ورود هم نکرد و باید آن را از این عرصه خط بزنیم. دانشگاه باقرالعلوم نیز در حوزه&zwnj;ی علوم &zwnj;سیاسی موفق عمل نکرد. در دانشگاه امام &zwnj;صادق (ع) تلاش&zwnj;هایی در این زمینه، هرچند اندک، صورت گرفت. مهم نیست که چقدر موفق بوده است، اما این تلاش&zwnj;ها در جهت این بود که به علم سیاست از زاویه&zwnj;ی دینی نیز نگاه شود. در این دانشگاه، دروسی مثل آیات&zwnj;الاحکام سیاسی که از دیدگاه دینی به سیاست می&zwnj;پرداختند اضافه شدند. شاید دانشگاه امام&zwnj; صادق (ع) نیز فقط بیست درصد اهداف خود را محقق کرد، اما می&zwnj;توان گفت حداقل بیست درصد نسبت به دانشگاه&zwnj;های دیگر، پیشروی داشته است. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">تلاش&zwnj;های صورت&zwnj;گرفته برای منطبق کردن علوم&zwnj; انسانی و به&zwnj;طور مشخص علوم &zwnj;سیاسی بر باورها و نیازهای جامعه&zwnj;ی ایران تاکنون موفق نبوده است. هنوز این باور در جامعه&zwnj; ایجاد نشده است که علوم&zwnj; سیاسی موجود را فقط باید برای نقد و بررسی مطالعه کرد، زیرا این علوم با مشکلات جامعه&zwnj;ی ما انطباقی ندارد. وقتی ضرورت تولید علوم&zwnj; سیاسیِ بومی عموماً بین اساتید و دانشجویان احساس نمی&zwnj;شود، تحمیل این تحول از بیرون نیز کاری عبث خواهد بود. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="left"><span style="font-size: 12px"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="font-size: 12px"><b>علم راه&zwnj;حل&zwnj;هایی است که انسان برای تحقق مطلوب خود پیدا می&zwnj;کند. در نتیجه، با توجه به تفاوت عوامل مؤثر در جوامع، علمی که کاملاً پاسخ&zwnj;گوی نیازهای جامعه&zwnj;ی تولیدکننده&zwnj;ی آن است، الزاماً پاسخ&zwnj;گوی نیازهای جوامع دیگر نیست.</b></span></div></div></div></span></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>احساس می&zwnj;شود اساتیدی در ایران مخالف تحول و محافظه&zwnj;کارانه مدافع وضع موجود هستند. نظر شما نسبت به این افراد چیست؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">آن&zwnj;ها دلیل ایجاد این تحول را نمی&zwnj;دانند. علم موجود را علمی می&zwnj;دانند که می&zwnj;توان آن را از کشورهای اروپایی و آمریکایی آموخت، متون آن&zwnj;ها را ترجمه کرد و مورد استفاده قرار داد. هنوز این باور ایجاد نشده است که علوم&zwnj; سیاسی نیز مثل هر علم دیگری باید معطوف به کاربرد باشد، باید حلال مسائل باشد. این باور ایجاد نشده است که با کلی&zwnj;گویی و ترجمه، مشکلی برطرف نمی&zwnj;شود. بنابراین از زمان دانشجویی در این مسیر حرکت کرده است و امروز به درجه&zwnj;ی استادی رسیده است. نمی&zwnj;توان توقع داشت که این تحول را بپذیرد، زیرا پذیرفتن آن به معنی دور ریختن محتویات ذهنی اوست.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>با توجه به این وضعیت، چه راه&zwnj;حلی می&zwnj;توان ارائه داد؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">به نظر من، اینکه چهار نفر از اساتید محترم در گوشه&zwnj;ای بنشینند و علوم&zwnj; سیاسی را متحول کنند و بعد بخواهند بقیه را به تدریس این علوم &zwnj;سیاسیِ متحول&zwnj;شده وادار کنند، واقعاً کار بی&zwnj;حاصلی است. تا زمانی که ضرورت این اتفاق بین اساتید و دانشجویان علوم &zwnj;سیاسی پذیرفته نشده است، این اتفاق نمی&zwnj;افتد. اگر اساتید و دانشجویان علوم&zwnj; سیاسی ضرورت و لزوم تحول را درک کنند، خودشان بهترین افراد برای ایجاد تحول خواهند بود. این تحول نمی&zwnj;تواند یکباره توسط کمیته&zwnj;ای منتخب اتفاق بیفتد، بلکه باید به&zwnj;تدریج توسط همین اساتید و دانشجویان، در پایان&zwnj;نامه&zwnj;ها، تحقیقات و درس&zwnj;ها اتفاق بیفتد. اینکه کمیته&zwnj;ای یک&zwnj;سری درس&zwnj;ها را اضافه و یک&zwnj;سری را حذف کند، همه&zwnj;ی کار نیست. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">اولاً برای دروس اضافه&zwnj;شده استادی تربیت نشده است. ثانیاً با این کار، بسیاری از اساتید باید کنار گذاشته شوند. بنابراین چنین تحولی اصلاً واقع&zwnj;بینانه نیست. در سند چشم&zwnj;اندازی که به&zwnj;عنوان مبنا آمده است، رهبر معظم انقلاب اعلام کرده&zwnj;اند ایران باید در سال 1404، قدرت اول منطقه باشد. این باوری است که باید به آن برسیم. رهبر مملکت می&zwnj;گوید ایران باید قدرت منطقه&zwnj;ای باشد. بنابراین برای قدرت منطقه&zwnj;ای بودن و فهمیدن آن، باید مطالعات منطقه&zwnj;ای را بدانیم. با این &zwnj;حال، دوستان برای تحول، درس و رشته&zwnj;ی مطالعات منطقه&zwnj;ای را، که مرتبط با این موضوع است، حذف کرده&zwnj;اند. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" align="left"><span style="color: #ff6600"><div class="inbodySotitr"><div class="sotText"><div dir="rtl" align="center"><span style="font-size: 12px"><b>تحول در علوم&zwnj; سیاسی مثل یک انقلاب است. با بیست یا سی نفر از عقلا که نمی&zwnj;توان انقلاب کرد. امام (ره) برای انقلاب روی تک&zwnj;تک ایرانی&zwnj;ها سرمایه&zwnj;گذاری کردند. دوستان در کمیته&zwnj;ی تحول از انقلاب اسلامی حضرت امام (ره) الگو نگرفته&zwnj;اند.</b></span></div></div></div></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">امروز آمریکایی&zwnj;ها و اسرائیلی&zwnj;ها اقرار می&zwnj;&zwnj;کنند جمهوری اسلامی قدرت منطقه&zwnj;ای است، اما دوستان در کمیته&zwnj;ی تحول علوم&zwnj; سیاسی، مطالعات منطقه&zwnj;ای را حذف کرده&zwnj;اند. برگ برنده&zwnj;ی امروز ایران، حضور آن در سوریه، عراق، لبنان و فلسطین است، اما در سرفصل&zwnj;هایی که دوستان نوشته&zwnj;اند، دانشجو می&zwnj;تواند دکترای علوم &zwnj;سیاسی بگیرید بدون اینکه در مورد این کشورها چیزی بداند. مسئله&zwnj;ی اصلی نظام جمهوری اسلامی فلسطین است، اما در طرح تحولی که دوستان تهیه کرده&zwnj;اند، با کمال تأسف و تعجب، دانشجو می&zwnj;تواند دکترای علوم &zwnj;سیاسی بگیرد بدون اینکه دو واحد اطلاعات عمومی درباره&zwnj;ی فلسطین گذرانده باشد. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">تحول در علوم &zwnj;سیاسی مثل یک انقلاب است. با بیست یا سی نفر از عقلا که نمی&zwnj;توان انقلاب کرد. امام (ره) برای انقلاب روی تک&zwnj;تک ایرانی&zwnj;ها سرمایه&zwnj;گذاری کردند. دوستان در کمیته&zwnj;ی تحول از انقلاب اسلامی حضرت امام (ره) الگو نگرفته&zwnj;اند.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">تحول در علوم&zwnj; سیاسی به معنی تغییر در باورها و زیرساخت&zwnj;های ذهنی اساتید و دانشجویان است، در حالی &zwnj;که اساتید و دانشجویان هنوز به ضرورت این اتفاق واقف نیستند. بنابرایناول با توضیح برای مخاطب، باید دلیل اینکه علوم&zwnj; سیاسیِ غرب مناسب جامعه&zwnj;ی ایرانی نیست مشخص شود. دوم با توضیح و دلیل، مخاطب باید اقناع شود که چرا علوم &zwnj;سیاسیِ بومی باید بر&zwnj;مبنای باورهای دینی، تاریخی، جغرافیایی، داشته&zwnj;ها و امکانات تولید شود. سوم مخاطب باید آگاه شود که علوم &zwnj;سیاسیِ غربی فقط باید برای نقد و دشمن&zwnj;شناسی استفاده شود. این موارد را باید آن&zwnj;قدر استدلال کرد و توضیح داد تا جامعه&zwnj;ی دانشگاهی به این باور برسد. در این صورت، همه&zwnj;ی آن&zwnj;ها در این تحول شریک خواهند شد. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">امروز، به&zwnj;عنوان قدرت منطقه&zwnj;ای، باید افرادی را داشته باشیم که کارشناس کشورهای منطقه&zwnj; باشند. برای کارشناسی کشورهایی مثل کویت، لبنان، سوریه و مصر، به افرادی تحصیل&zwnj;کرده در این زمینه نیازمند هستیم. کسانی که دکترای نفت و گاز، رسانه و جامعه&zwnj;شناسی کشورهای منطقه را داشته باشند. باید در مورد مسئله&zwnj;ی فلسطین، از زوایای مختلف، متخصصینی داشته باشیم. هدف نظام و هدف انقلاب اسلامی همین است. برای اینکه بتوانیم امنیت منطقه را تأمین کنیم، نیازمند هستیم افرادی تربیت شوند که بتوانند از دیدگاه انقلاب اسلامی راهبردهای امنیت را در منطقه بررسی کنند.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">علوم &zwnj;سیاسیِ متحول&zwnj;شده&zwnj;ی دوستان اصلاً چنین چیزهایی را قبول ندارد. در درون آن، چنین آدم&zwnj;هایی پرورش پیدا نمی&zwnj;کنند. در آن فقط مباحث اندیشه&zwnj;ی سیاسی مطرح است. علوم&zwnj; سیاسی که فقط اندیشه نیست. مهم&zwnj;ترین بخش علم، کاربردی بودن آن است. علوم &zwnj;سیاسیِ فعلی کاربردی نیست. به تعبیر حضرت امام، ما با همه&zwnj;ی ملت&zwnj;های دنیا کار داریم. شریک غم مظلومان جهان هستیم. اگر بخواهیم با دنیا ارتباط داشته باشیم، باید کارشناسان متعددی تربیت کنیم، اما در مدل طراحی&zwnj;شده، کارشناسی برای آمریکای لاتین در نظر گرفته نشده است. اگر قرار است پرچم اعتقادات خود را در آمریکای لاتین به اهتزاز دربیاوریم، باید کارشناس آمریکای لاتین داشته باشیم. این کارشناسان باید به&zwnj;طور تخصصی در نظام دانشگاهی کشور تربیت شوند. متأسفانه تحولات در این راستا صورت نگرفته است. </span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>در کل، ارزیابی شما درباره&zwnj;ی آینده&zwnj;ی رشته&zwnj;ی علوم سیاسی در ایران چیست؟</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px"><b>&nbsp;</b></span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">فکر می&zwnj;کنم به تحول در علوم سیاسی می&zwnj;توان امیدوار بود. در جهت رفع نیازها، حرکت&zwnj;های موردیِ شروع&zwnj;شده برای تولید علم، باید به&zwnj;تدریج در بازه&zwnj;ای منطقی ادامه پیدا کند تا اقناع برای تحول علوم سیاسی ایجاد شود.</span></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><strong><span style="font-size: 12px">با تشکر از وقتی که در اختیار برهان قرار دادید.*</span></strong></div><div dir="rtl" style="text-align: justify">&nbsp;</div><div dir="rtl" style="text-align: justify"><span style="font-size: 12px">*گروه سیاسی برهان/انتهای متن/</span></div>