9640 پنج نکته درباره‌ی گرانی افسارگسیخته دلار در هفته‌های اخیر منفعت دلار چهار هزار تومانی برای دولت روحانی قطعاً دولت در چنین شرایطی دارای منفعت است. به‌هرحال دولت ارز را به بانک مرکزی داده و از این بانک ریال می‌گیرد. بانک مرکزی هم ارز را با قیمت 3300 تومان به دولت داده و این اختلاف نرخ ارز را که درحال‌حاضر به حدود 800 تومان رسیده است، برای خودش برمی‌دارد. یعنی بانک مرکزی هر روز به صراف‌ها مقدار مشخصی ارز می‌دهد تا این ارزها را با نرخ مشخصی بفروشند.<BR> <div dir="rtl"><span style="font-size: 11px"><b>گروه اقتصادی برهان/دکتر آلبرت بغزیان</b><b>؛</b> شاید تغییرات نرخ ارز یا پول خارجی در اقتصاد هر کشوری دارای جایگاه و اهمیت ویژه&zwnj;ای باشد. در اقتصاد ایران به&zwnj;واسطه&zwnj;ی ساختارهای اقتصادی نامناسب، مانند تورم ساختاری در اقتصاد، واردات برخی از کالاهای اساسی، صادرات تک&zwnj;محصولی، خام&zwnj;فروشی و مواردی از این قبیل، نوسانات نرخ ارز نسبت&zwnj;به سایر کشورها تأثیر بیشتری بر اقتصاد ایران گذاشته و بنابراین از اهمیت بیشتری نیز برخوردار است. بنابراین ذکر نکاتی درباره&zwnj;ی نوسانات اخیر ارزی، دلایل، مصائب و راهکارهای حل آن در شرایط فعلی را متذکر می&zwnj;شوم.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">1. در ابتدا باید اذعان داشت مباحث مطرح&zwnj;شده از سوی دولت و بانک مرکزی، از قبیل نزدیکی به آغاز سال جدید مسیحی، افزایش سفرهای خارجی و به تبع آن افزایش تقاضای ارز، بهانه&zwnj;ای بیش نیست و قطعاً نوسانات ارزی در هفته&zwnj;های گذشته صرفاً مربوط به این موضوعات نیست؛ چراکه افزایش تقاضای چند میلیون دلاری برای سفرهای خارجی یا نزدیک شدن به ایام نوروز و... نمی&zwnj;تواند عرضه و تقاضای چندین میلیارد دلار ارز را زیر سؤال ببرد و موجب نابسامانی در چنین بازار بزرگی شود. بنابراین در این میان، آنچه مشخص است این است که خود بانک مرکزی نیز مایل نیست نرخ ارز کاهش داشته باشد؛ چراکه بانک مرکزی ارز را به صرافی&zwnj;ها می&zwnj;دهد و نرخ ارز برای آن&zwnj;ها تعیین می&zwnj;کند. یعنی اگر بانک مرکزی یک روز ارز را 4080 تومان بفروشد، صراف&zwnj;ها برای مثال آن را 4100 تومان می&zwnj;فروشند و اگر بانک مرکزی ارز را به نرخ 4100 تومان به صرافی&zwnj;ها بفروشد، آن&zwnj;ها نیز همان ارز را به قیمت 4150 تومان در بازار به فروش می&zwnj;رسانند. یعنی نوع قیمت&zwnj;گذاری ارز در بازار به&zwnj;طریقی از سوی خود دولت و بانک مرکزی تعیین می&zwnj;شود.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">2. در این میان به نظر می&zwnj;رسد افزایش نرخ ارز فقط زمانی رخ می&zwnj;دهد که دولت برای انجام این کار بهانه&zwnj;ای داشته باشد تا بتواند دلیلی برای این افزایش نرخ بیاورد و آن را به&zwnj;نوعی توجیه کند که مسافرت&zwnj;ها و مناسبت&zwnj;های تقویمی بهترین بهانه برای انجام این کار است. در غیر این صورت، باید بعد از پایان آن بازه&zwnj;ی زمانی، نرخ ارز به نرخ قبلی خود بازگردد؛ اتفاقی که هرگز رخ نمی&zwnj;دهد. این موضوع نشان می&zwnj;دهد بازار ارز ما در اختیار عده&zwnj;ای صراف است که در این موقعیت&zwnj;ها مثل مابقی صنوف که بعضاً میوه، خودرو یا کالای خاصی را گران می&zwnj;کنند، از این موقعیت&zwnj;ها سوءاستفاده می&zwnj;کنند و متأسفانه دولت نیز در این شرایط به&zwnj;جای اینکه به&zwnj;میزان لازم ارز به بازار تزریق کند (چون خودش نیز در این میان منتفع است) اقدام چندانی نمی&zwnj;کند و به گفتن این جمله که &laquo;افزایش ارز مقطعی است و به&zwnj;زودی کاهش می&zwnj;یابد&raquo; اکتفا می&zwnj;کند.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">3. قطعاً دولت در چنین شرایطی دارای منفعت است. به&zwnj;هرحال دولت ارز را به بانک مرکزی داده و از این بانک ریال می&zwnj;گیرد. بانک مرکزی هم ارز را با قیمت 3300 تومان به دولت داده و این اختلاف نرخ ارز را که درحال&zwnj;حاضر به حدود 800 تومان رسیده است، برای خودش برمی&zwnj;دارد. یعنی بانک مرکزی هر روز به صراف&zwnj;ها مقدار مشخصی ارز می&zwnj;دهد تا این ارزها را با نرخ مشخصی بفروشند.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">4. شرایط به&zwnj;گونه&zwnj;ای است که به نظر می&zwnj;رسد تازمانی&zwnj;که دولتی&zwnj;ها احساس نکنند افزایش نرخ ارز اثر سوئی بر نرخ تورم تک&zwnj;رقمی می&zwnj;گذارد، این افزایش نرخ ارز نیز ادامه خواهد داشت. البته صراف&zwnj;هایی که با ارز و نرخ آن بازی می&zwnj;کنند، طبیعی است که مسائلی مانند تورم تک&zwnj;رقمی برایشان اهمیتی ندارد و هرچقدر بتوانند، ارز مورد نیاز خود را ارزان&zwnj;تر می&zwnj;خرند و گران&zwnj;تر خواهند فروخت. اما باید پذیرفت توان تحمل اقتصاد ما تا زمانی است که مردم اعتراض نکرده&zwnj;اند، اما با اعتراض مردم از عواقب افزایش نرخ ارز، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد وارد قضیه شده و موضوع را مدیریت خواهند کرد. اگرچه درحال&zwnj;حاضر هیچ مدیریتی در کار نیست. تا امروز هم هرچه بوده مدیریتی نبوده است، بلکه فقط عده&zwnj;ای که ارز ارزان را در اوایل دولت یازدهم خریداری و جمع کرده بودند، حالا این ارزها را گران&zwnj;تر می&zwnj;فروشند، وگرنه هیچ اتفاق خاصی نسبت&zwnj;به سه یا چهار ماه گذشته نیفتاده است. برجام همچنان برقرار است، قیمت نفت افزایش یافته و به قول دولتمردان اقتصاد هم که از رکود خارج شده و دیگر تنگناهای تحریم وجود ندارد. حالا چرا در این فاصله که همه&zwnj;چیز به نفع اقتصاد مثبت بوده است، باید شاهد نوسانات ارزی باشیم؟ ضمن اینکه مسائلی مانند سفر اربعین، ایام نوروز، مسافرت به خارج از کشور و تعطیلات پایان سال میلادی و... همیشه و هر سال بوده و موضوع جدیدی به حساب نمی&zwnj;آید.</span></div><div dir="rtl">&nbsp;</div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">5. درباب نرخ مناسب ارز باید تصریح کرد که اگر بگوییم نرخ ارز باید نرخی باشد که تراز تجاری کشور را بهبود ببخشد، ما این تجربه را داشته&zwnj;ایم که حتی با چند برابر شدن نرخ ارز در سال&zwnj;های گذشته بهبود چندانی در تراز تجاری ما رخ نداده است. یا از سوی دیگر، اگر بگوییم دولت می&zwnj;خواهد با افزایش این نرخ کسری بودجه&zwnj;ی خود را برطرف کند، باید پذیرفت این نرخ هرچقدر هم افزایش یافته و درآمدهای ریالی دولت افزایش یابد، از آن طرف هزینه&zwnj;های دولت نیز افزایش خواهد داشت. بنابراین نرخی باید تعیین شود که رفاه جامعه را حداکثر کند. مثلاً کاهش نرخ ارز اگرچه ممکن است سرجمع صادرات را کاهش دهد، اما باعث می&zwnj;شود واردات ارزان&zwnj;تر شده و واردات ارزان&zwnj;تر نیز باعث کاهش تورم و ارزان&zwnj;تر شدن کالاهای اساسی مردم می&zwnj;شود. لذا من شخصاً معتقدم ارز زیر سه هزار تومان نرخ مناسبی برای دلار است و با این نرخ مشکلات تورمی و افزایش قیمت&zwnj;ها وضعیت نسبتاً مناسبی خواهد داشت و تولیدکنندگان نیز اعتراض چندانی به این نرخ ندارند.<b>*</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">&nbsp;</span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px"><b>* دکتر آلبرت بغزیان، دکترای اقتصاد از دانشگاه شهید بهشتی/انتهای متن/</b></span></div><div dir="rtl"><span style="font-size: 11px">&nbsp;</span></div><p style="text-align: justify; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); text-indent: 0px; margin: 4px 0px; font: 12px/20px Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-stretch: normal"><span style="color: rgb(0,0,0)"><strong><br class="Apple-interchange-newline" /><br class="Apple-interchange-newline" />&nbsp;</strong></span><span style="color: rgb(0,0,0)">&nbsp;</span><strong><strong><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><b style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><a href="http://www.borhan.ir/NSite/FullStory/News/?Id=9397" style="text-decoration: none"><span style="color: rgb(0,0,0)"><strong><br class="Apple-interchange-newline" /></strong></span></a></b></strong></strong></strong></p><p style="text-align: right; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); text-indent: 0px; margin: 4px 0px; font: 12px/20px Tahoma; white-space: normal; orphans: 2; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-stretch: normal"><span style="color: rgb(0,0,0)"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><b style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><strong><strong><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: Tahoma"><span dir="rtl" lang="FA" style="line-height: 12px"><br class="Apple-interchange-newline" style="text-align: justify; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); text-indent: 0px; font: 12px/20px Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-stretch: normal" /></span></span></span></strong></strong></strong></strong></b></strong></span><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><b style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><strong style="text-align: justify; line-height: 20px; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); font-style: normal; text-indent: 0px; font-family: Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; color: rgb(0,0,0); font-size: 12px; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal"><strong><strong><span style="font-size: 12px"><span style="font-family: Tahoma"><span dir="rtl" lang="FA" style="line-height: 12px"><a href="https://telegram.me/borhan_ir" target="_blank" style="text-align: justify; widows: 1; text-transform: none; background-color: rgb(255,255,255); text-indent: 0px; font: 12px/20px Tahoma; white-space: normal; letter-spacing: normal; word-spacing: 0px; text-decoration: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; font-stretch: normal"><span style="color: rgb(0,0,0)"><img alt="" src="http://borhan.ir/NewsBorhan/Images/News/Editor/Telegram%20Bottun-Recovered-4.jpg" width="630" height="158" /></span></a></span></span></span></strong></strong></strong></strong></b></strong></p>