از اغتشاشاتی هدفمند تا تقویت الگوی امام ـ امت
بازخوانی غائله‌ی 18 تیر

خداحافظ «سلام»
روزنامه‌ی «سلام» از دل افکار چپ اسلامی و پس از شکل‌گیری مجمع روحانیون ایجاد شد. نقد سیاست‌های فرهنگی و اقتصادی دولت سازندگی و زمینه‌چینی برای مباحث توسعه‌‌ی سیاسی، به عنوان دو رویکرد اصلی روزنامه مطرح شد؛ سیاستی که در نهایت منجر به حمایت «سلام» از خاتمی و تقابل با راست سنتی در جریان انتخابات دوم خرداد 76 شد.

التهابی به نام 18 تیر
18 تیر 1378 از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران بوده است. اینکه چرا این حادثه رخ داده، در مطالب گوناگون مورد بازخوانی قرار گرفته است. مطلب حاضر اما ضمن بررسی زمینه‌های این حادثه، به تدبیر رهبر انقلاب اسلامی در فرونشاندن این التهاب می‌پردازد.

طراحان 18 تیر چه اهدافی را دنبال می‌نمودند؟
در زمانه‌‌ی ما، اصلاح‌‌طلبان سکولار در دهه‌‌های هفتاد و هشتاد، دو فتنه‌‌ی اجتماعی پیچیده را بر نظام اسلامی تحمیل کردند: فتنه‌‌ی سال 78 و فتنه‌‌ی سال 88. بر اساس نگرشی از نهج‌البلاغه، به روشنی می‌توان ماهیت و علل شکل‌‌گیری این دو فتنه را تحلیل نمود.

افراط به سبک اصلاحات
فعالین رسانه‏‌‌‌ای، سیاسی اصلاح‏‌‌طلب با ایجاد نوعی پروپاگاندای رسانه‎ای تلاش دارند که منتقدان دولت را ساکت کنند. لذا اولین حربه آن‌ها، تقسیم جامعه به اعتدالیون و افراطیون و زدن برچسب افراطی‎گری به منتقدان بود. پروژه‎ای که به نظر می‌رسد ریشه در همان رفتارهای لجام گسیخته اصلاح‌‌‌طلبان رادیکال در سال‌های گذشته دارد...

نیروهای ارزان سیاسی در اجاره‌ی اصلاحات
عباس عبدی در فتنه‌ی 18 تیر 78: «کار سیاسی هزینه دارد و برای کار سیاسی باید هزینه‌ی آن را پرداخت، اما چون نمی‌خواهیم خودمان هزینه‌های سنگین آن را بپردازیم، باید از نیروهای ارزان سیاسی استفاده کنیم.»

حماسه 23 تیر و تقویت الگوی امام و امت
طرح کاریزما بودن رهبری امام خمینی(ره) و منحصربه‌فرد دانستن این ویژگی در ایشان درواقع مستمسکی برای تضعیف ولایت‌فقیه و رهبری امت پس از امام (ره) بود. دراین‌باره نظرات حسین بشیریه به‌عنوان یکی از پدران فکری جریان تجدیدنظرطلب زمینه‌ساز هجمه‌های شاگردان وی به ولایت‌فقیه با توسل به این دیدگاه است.

سال‏‌های پیش از فتنه
کوی دانشگاه در شب 18 تیر ماه در حالی که آبستن حوادث بسیار ناگواری بود، شب سخت و ناآرامی را سپری کرد. عناصر ضد انقلاب پس از اطلاع از اوضاع شهر به دانشگاه هجوم آوردند و تحریک کنندگان حزبی درون حکومت نیز با دمیدن در تنور احساسات با سخنرانی‌ها، شایعه‌ها و جعل اخبار صددرصد کذب زبانه‌های این آتش را شعله‌ور ساختند.

ارتباط بنی‌صدر با ماجرای ترور شهید بهشتی چیست؟
پس از صدور رأی عدم کفایت سیاسی بنی‌صدر و عزل وی، استراتژی سازمان منافقین نیز از جنگ مسلحانه به مبارزه مخفیانه و ترور تغییر یافت، که نمودی از آن را می‌توان در انفجار ساختمان حزب جمهوری مشاهده نمود. لذا این پرسش مطرح است که چه ارتباطی میان بنی صدر و انفجار 7 تیر وجود دارد؟

شهید بهشتی به مفهوم آزادی چگونه می‌نگریست؟
آزادی مفهوم بنیادین نظام لیبرالیسم است. متفکران مسلمان که قائل به مفاهیم اومانیستی نیستند، به بازتعریف این مفاهیم براساس حقایق اسلام پرداخته‌اند. آن‌چنان‌که شهید بهشتی به تحقیق درباره‌ی «آزادی» پرداخت. از نگاه وی، آزادی در رویکرد اسلامی، مبتنی بر دو مؤلفه‌ی اجتماعی بودن و اتکای به وحی است.

آیا دین شهید بهشتی مدرن بود؟
بی‌انصافی است شخصیتی چنین متعهد به اسلام -آن هم اسلامی متفقهانه و عمیق، نه ظاهری، قشری و متجددانه- را در چارچوب مدرن تفسیر کرده و متجددان سکولار را به صرف ارتباطی که با وی داشته‌اند، استمرار وی بدانیم.